هر بار که پدال کلاچ را فشار میدهید، از زیر خودرو صدای زوزه یا جیرجیر میآید و با رها کردن پدال قطع میشود؟ پدال زیر پایتان میلرزد یا حس زبری دارد؟ اینها از رایجترین علائم خرابی بلبرینگ کلاچ پژو هستند. در این راهنما ساده توضیح میدهیم بلبرینگ کلاچ چه کاری انجام میدهد، صدای آن را چطور از صدای گیربکس و دیسک و صفحه جدا کنید و چه زمانی تعویض آن ضروری است.
این مطلب برای پژو ۲۰۶، ۲۰۷، ۴۰۵، پارس و سمند دندهای نوشته شده است. اگر دنبال نشانههای خود صفحه کلاچ هستید، راهنمای نشانههای خرابی دیسک و صفحه کلاچ را هم کنار این مقاله بخوانید.
بلبرینگ کلاچ پژو چیست و کجا قرار دارد؟
کلاچ خودروی دندهای سه بخش اصلی دارد: صفحه کلاچ که بین فلایویل و دیسک فشرده میشود، دیسک کلاچ که با فنر دیافراگمی صفحه را فشار میدهد، و بلبرینگ کلاچ که این فنر را هنگام گرفتن پدال جابهجا میکند. بلبرینگ کلاچ که به آن «بلبرینگ دیسک و صفحه» یا «کلاچبیرینگ» هم میگویند، روی محور ورودی گیربکس و داخل پوسته کلاچ قرار دارد.
وقتی پدال را فشار میدهید، دوشاخه کلاچ بلبرینگ را به جلو هل میدهد. بلبرینگ به پنجههای فنر دیافراگمی دیسک فشار میآورد و صفحه آزاد میشود. چون دیسک همراه موتور میچرخد، بلبرینگ باید بتواند همزمان فشار را تحمل کند و بچرخد. همین فشار و چرخش همزمان، دلیل فرسودگی آن است.
کلاچ سیمی و هیدرولیکی در پژوها
در بیشتر پژوهای دندهای رایج در ایران، پدال با سیم کلاچ به دوشاخه وصل است. در بعضی مدلها و نسخهها، کلاچ هیدرولیکی است و بهجای سیم، پمپ و سیلندر کلاچ این کار را انجام میدهند. در هر دو حالت بلبرینگ کلاچ وجود دارد و نشانههای خرابی آن شبیه هم است. تفاوت اصلی در حس پدال و ایرادهای جانبی مثل کشیده شدن سیم یا نشتی روغن هیدرولیک است.
تفاوت بلبرینگ کلاچ با بلبرینگهای گیربکس و چرخ
داخل گیربکس هم چند بلبرینگ دیگر روی محورها وجود دارد. صدای آنها معمولاً با رها بودن پدال و در حالت دنده خلاص یا حین حرکت شنیده میشود. بلبرینگ چرخ هم صدایی شبیه غرش میدهد که با سرعت خودرو بیشتر میشود و به پدال کلاچ ربطی ندارد. برای این مورد، مطلب علائم خرابی بلبرینگ چرخ پژو را ببینید.
قانون ساده این است: صدایی که فقط با فشار دادن پدال کلاچ ظاهر میشود، به احتمال زیاد از بلبرینگ کلاچ است.
بلبرینگ کلاچ هیدرولیکی چه نشانههای اضافهای دارد؟
در مدلهایی که کلاچ هیدرولیکی دارند، گاهی بلبرینگ و سیلندر کلاچ به هم متصل یا یکپارچهاند. در این حالت علاوه بر صدا، ممکن است نشتی روغن هیدرولیک از داخل پوسته کلاچ، کم شدن روغن مخزن کلاچ یا پایین ماندن پدال را هم ببینید. اگر سطح روغن مخزن کلاچ مدام پایین میآید و نشتی بیرونی نمیبینید، احتمال نشتی از داخل پوسته کلاچ وجود دارد.
نشتی روغن هیدرولیک روی صفحه کلاچ هم اثر بدی دارد و باعث لغزش میشود. پس این نشانه را جدی بگیرید و برای بررسی، خودرو را به تعمیرگاه ببرید.
۶ نشانه مهم از علائم خرابی بلبرینگ کلاچ پژو
نشانههای زیر معمولاً بهتدریج ظاهر میشوند. صدای خفیف اولیه اگر جدی گرفته نشود، طی چند هفته یا چند ماه بلندتر میشود و نشانههای بعدی هم اضافه میشوند.
۱. صدای زوزه یا جیرجیر هنگام فشار دادن پدال
رایجترین نشانه، صدای زوزه، سوت یا جیرجیری است که با فشار دادن پدال کلاچ شروع میشود و با رها کردن آن قطع میشود. این صدا معمولاً در موتور سرد و صبحها بلندتر است. دلیلش این است که گریس داخل بلبرینگ خشک شده یا ساچمهها و کاسه آن ساییده شدهاند.
برای امتحان، با موتور روشن و دنده خلاص، پدال را آرام تا نیمه و بعد تا انتها فشار دهید. اگر صدا با فشار پدال ظاهر شد و تغییر کرد، بلبرینگ کلاچ مظنون اول است.
۲. صدای غرغر یا ساییدگی فلزی در مراحل پیشرفته
اگر بلبرینگ مدتی با صدا کار کند، ساچمهها خرد میشوند و صدا از زوزه به غرغر یا ساییدگی فلزی تبدیل میشود. در این مرحله، بلبرینگ ممکن است به پنجههای فنر دیسک هم آسیب بزند و آنها را بساید. نتیجه این است که هزینه تعمیر از یک بلبرینگ به کل دیسک و صفحه میرسد.
شنیدن صدای فلزی هنگام گرفتن کلاچ را به هیچ عنوان عقب نیندازید. هر روز تأخیر احتمال آسیب به قطعات گرانتر را بیشتر میکند.
۳. لرزش یا حس زبری در پدال کلاچ
بلبرینگی که خوب نمیچرخد، لرزش خود را از طریق دوشاخه و سیم به پدال منتقل میکند. راننده زیر پایش حس میکند پدال کمی میلرزد یا حرکت آن زبر و ناصاف است. این حس در بعضی موارد با سیم کلاچ خشک یا فرسوده هم ایجاد میشود؛ پس قبل از تعویض بلبرینگ، سیم را هم بررسی کنید.
۴. سخت جا رفتن دندهها یا صدای خرچخرچ
اگر بلبرینگ کاملاً جلو نرود یا کج شده باشد، کلاچ کامل آزاد نمیشود. در این حالت جا زدن دنده یک و عقب در حالت ایستاده سخت میشود و گاهی صدای خرچخرچ دنده میآید. این نشانه دلایل دیگری مثل تنظیم نبودن سیم کلاچ یا ایراد صفحه هم دارد.
مقاله صدای گیربکس پژو ۲۰۶ کمک میکند صدای دندهها را از صدای کلاچ جدا کنید.
۵. تغییر حس پدال و سفت شدن آن
وقتی بلبرینگ روی محور راهنمای خود گیر کند یا خشک حرکت کند، پدال کلاچ سفتتر یا ناهموار میشود. گاهی پدال در یک نقطه گیر میکند و بعد ناگهان پایین میرود. این رفتار هم با سیم کلاچ و دوشاخه مرتبط است و بررسی همزمان این سه قطعه منطقی است.
۶. لغزش کلاچ یا درگیری ناقص
در موارد کمتر، بلبرینگ گیرکرده یا محور راهنمای آن نمیگذارد بلبرینگ کاملاً عقب برگردد. در این حالت بلبرینگ دائماً روی پنجههای دیسک فشار میآورد و کلاچ کامل درگیر نمیشود. نتیجه، لغزش کلاچ در سربالایی، بوی سوختگی صفحه و افت کشش خودرو است. این وضعیت صفحه را بهسرعت میسوزاند.
تست ساده برای تشخیص علائم خرابی بلبرینگ کلاچ پژو
بیشتر این تستها را خودتان در پارکینگ و بدون ابزار خاص انجام میدهید. یک همراه کمک میکند صدا را بهتر پیدا کنید.
تست سهمرحلهای پدال در دنده خلاص
موتور را روشن کنید، ترمز دستی را بکشید و دنده را خلاص بگذارید. در مرحله اول، بدون فشار دادن پدال به صدا گوش دهید. در مرحله دوم، پدال را کمی فشار دهید تا بلبرینگ با دیسک تماس بگیرد. در مرحله سوم، پدال را تا انتها فشار دهید.
اگر صدا در مرحله اول وجود دارد و با فشار پدال قطع میشود، احتمالاً از بلبرینگ محور ورودی گیربکس است، نه بلبرینگ کلاچ. اگر صدا در مرحله دوم یا سوم ظاهر میشود، بلبرینگ کلاچ مقصر اصلی است.
تست موتور سرد و گرم
تست بالا را یک بار صبح در موتور سرد و یک بار بعد از رانندگی انجام دهید. بلبرینگ کلاچی که گریس آن خشک شده، معمولاً در موتور سرد صدای بیشتری دارد. اگر صدا فقط در یکی از این حالتها هست، این نکته را به تعمیرکار بگویید.
بررسی سیم کلاچ و دوشاخه
کاپوت را باز کنید و مسیر سیم کلاچ را تا گیربکس ببینید. از همراهتان بخواهید پدال را فشار دهد. سیمی که گیر میکند، صدای جیرجیر دارد یا روکشش آسیب دیده، میتواند حس پدال را خراب کند. تعویض سیم کلاچ ارزانتر از باز کردن گیربکس است، پس اول این احتمال را رد کنید.
گوش دادن با گوشی مکانیکی
تعمیرکار با گوشی مکانیکی یا یک شلنگ نازک، صدا را روی پوسته کلاچ و گیربکس دنبال میکند. صدایی که روی پوسته کلاچ بلندتر است و با فشار پدال تغییر میکند، تشخیص بلبرینگ کلاچ را تأیید میکند.
دلایل خرابی زودرس بلبرینگ کلاچ
بلبرینگ کلاچ معمولاً همعمر صفحه کلاچ کار میکند، اما چند عادت و ایراد آن را زودتر از کار میاندازد.
نگه داشتن پا روی پدال کلاچ
بعضی رانندگان عادت دارند در حین رانندگی پای چپ را روی پدال کلاچ بگذارند. حتی فشار کم پا باعث میشود بلبرینگ دائماً با دیسک تماس داشته باشد و بچرخد. همینطور نگه داشتن کلاچ پشت چراغ قرمز طولانی بهجای دنده خلاص، بلبرینگ را مدت زیادی زیر بار نگه میدارد.
عادت درست این است که پشت چراغ قرمز دنده را خلاص کنید و پا را از روی پدال بردارید. برای آشنایی با عادتهای درست کلاچگیری، مطلب آیا گرفتن کلاچ قبل از استارت ضروری است؟ را بخوانید.
تنظیم نبودن سیم کلاچ
اگر سیم کلاچ بیش از حد کشیده باشد، بلبرینگ حتی با پدال رها هم با دیسک در تماس میماند. در این حالت هم بلبرینگ زود فرسوده میشود و هم صفحه کلاچ کامل درگیر نمیشود. بعد از هر تعویض کلاچ یا سیم، تنظیم را کنترل کنید.
قطعه بیکیفیت و نصب غیراصولی
بلبرینگ کلاچ بیکیفیت گریس کافی ندارد و زود صدا میدهد. نصب غیراصولی هم، مثلاً گریس نزدن به محور راهنما یا جا نینداختن درست بلبرینگ روی دوشاخه، باعث کج کار کردن آن میشود. هنگام تعویض کلاچ، کیفیت قطعات و تجربه تعمیرکار به یک اندازه مهم است.
ترافیک سنگین شهری
در ترافیک تهران و شهرهای بزرگ، راننده در هر کیلومتر چندین بار کلاچ میگیرد. این استفاده زیاد بهطور طبیعی عمر بلبرینگ و صفحه را کوتاهتر میکند. اگر بیشتر در ترافیک رانندگی میکنید، به صداهای کلاچ حساستر باشید.
جدول تشخیص سریع صدا
این جدول کمک میکند صدا را به منبع احتمالی آن نسبت دهید. تشخیص قطعی با تست تعمیرکار است.
| زمان شنیده شدن صدا | منبع احتمالی | اقدام |
|---|---|---|
| فقط با فشار دادن پدال | بلبرینگ کلاچ | برنامهریزی تعویض |
| در دنده خلاص، با فشار پدال قطع میشود | بلبرینگ محور ورودی گیربکس | بررسی گیربکس |
| با سرعت خودرو بیشتر میشود | بلبرینگ چرخ | بررسی چرخها |
| جیرجیر هنگام حرکت پدال حتی با موتور خاموش | سیم کلاچ، پدال یا دوشاخه | روغنکاری یا تعویض سیم |
| صدای فلزی همراه با لغزش و بوی سوختگی | آسیب بلبرینگ و دیسک و صفحه | تعویض کامل کیت کلاچ |
ردیف چهارم را دستکم نگیرید. خیلی از صداهای جیرجیر پدال از خود پدال و سیم است و با یک سرویس ساده برطرف میشود.
تعویض بلبرینگ کلاچ؛ تنها یا همراه دیسک و صفحه؟
برای تعویض بلبرینگ کلاچ باید گیربکس از موتور جدا شود. یعنی بیشترین بخش هزینه، دستمزد پیاده و سوار کردن گیربکس است، نه قیمت خود بلبرینگ. به همین دلیل، تعمیرکاران معمولاً پیشنهاد میکنند اگر صفحه کلاچ کارکرد زیادی دارد، دیسک و صفحه و بلبرینگ با هم تعویض شوند.
اگر صفحه کلاچ شما تازه عوض شده و فقط بلبرینگ صدا میدهد، تعویض بلبرینگ بهتنهایی منطقی است. اما اگر صفحه بیش از نیمی از عمرش را کار کرده، تعویض جداگانه بلبرینگ یعنی چند ماه بعد دوباره همان دستمزد را برای صفحه بپردازید. برای انتخاب قطعات، راهنمای انتخاب، خرید و تعویض دیسک و صفحه کلاچ پژو ۲۰۶ و ۲۰۷ و مطلب مقایسه فنی برندهای دیسک و صفحه ۲۰۶ مفید است.
کارهایی که در همان نوبت تعمیر انجام دهید
- کاسهنمد عقب میللنگ و کاسهنمد ورودی گیربکس را از نظر نشتی بررسی کنید.
- سطح فلایویل را ببینید و اگر داغزده یا ساییده است، تراش یا تعویض آن را بررسی کنید.
- دوشاخه و محور راهنمای بلبرینگ را از نظر سایش کنترل کنید و گریس مناسب بزنید.
- سیم کلاچ را اگر خشک یا فرسوده است، تعویض کنید.
- دستههای موتور و گیربکس را که در دسترس قرار گرفتهاند، بازدید کنید.
این کارها هزینه کمی به تعمیر اضافه میکنند، اما جلوی باز کردن دوباره گیربکس در آینده نزدیک را میگیرند.
بعد از تعویض چه چیزهایی را کنترل کنیم؟
بعد از تحویل خودرو، چند مورد را در همان روز اول بررسی کنید. صدای زوزه با فشار پدال باید کاملاً از بین رفته باشد. نقطه درگیری کلاچ نباید خیلی بالا یا خیلی پایین باشد و دندهها باید بدون صدا جا بروند.
در چند صد کیلومتر اول، کلاچگیری نرم داشته باشید و از شتابگیری شدید پرهیز کنید تا صفحه نو جا بیفتد. اگر بوی سوختگی، لرزش هنگام حرکت یا صدای جدید حس کردید، زودتر به تعمیرگاه برگردید تا در دوره ضمانت بررسی شود.
چکلیست تحویل خودرو
- صدای بلبرینگ با فشار پدال در موتور سرد و گرم وجود ندارد.
- پدال نرم و یکنواخت حرکت میکند و گیر ندارد.
- دنده یک و عقب در حالت ایستاده راحت جا میروند.
- در سربالایی، کلاچ لغزش ندارد و دور موتور بیدلیل بالا نمیرود.
- زیر پوسته کلاچ نشتی روغن دیده نمیشود.
تفاوت این ایراد در مدلهای مختلف پژو
در پژو ۲۰۶ و ۲۰۷ دندهای، دسترسی به گیربکس نسبتاً راحت است و تعویض کلاچ کار رایجی در تعمیرگاههاست. در پژو ۴۰۵، پارس و سمند با موتور XU7، گیربکس سنگینتر است و پیاده کردن آن زمان بیشتری میبرد؛ بنابراین دستمزد هم معمولاً بیشتر است.
در خودروهای دوگانهسوز که بیشتر در ترافیک کار میکنند، کلاچ و بلبرینگ زودتر فرسوده میشوند. اگر خودروی شما بهعنوان تاکسی یا خودروی کاری استفاده میشود، صدای بلبرینگ را زودتر جدی بگیرید و قطعات باکیفیتتری انتخاب کنید.
نکته برای خریداران پژو کارکرده
هنگام بازدید خودروی دندهای کارکرده، تست سهمرحلهای پدال را انجام دهید. صدای بلبرینگ کلاچ یعنی خریدار بهزودی باید هزینه پیاده کردن گیربکس را بپردازد. این هزینه را در قیمت نهایی لحاظ کنید. نقطه درگیری خیلی بالای کلاچ و لغزش در سربالایی هم نشان میدهد صفحه به پایان عمرش نزدیک است. مطلب ۱۰ نشانه پایان عمر صفحه کلاچ در این بررسی کمک میکند.
هزینه و زمان تعمیر بلبرینگ کلاچ
همانطور که گفتیم، بخش اصلی هزینه دستمزد پیاده و سوار کردن گیربکس است. در پژو ۲۰۶ و ۲۰۷ این کار معمولاً در یک روز کاری انجام میشود و در پژو ۴۰۵ و پارس ممکن است کمی بیشتر طول بکشد. اگر فلایویل به تراش یا تعویض نیاز داشته باشد، زمان و هزینه بیشتر میشود.
قیمت قطعات کلاچ در بازار ایران تغییرات زیادی دارد و به برند و اصالت قطعه بستگی دارد. برای همین بهتر است قبل از مراجعه، قیمت دقیق قطعات و دستمزد را تلفنی بپرسید. تفاوت قیمت قطعه اصل و تقلبی را با هزینه دوباره باز کردن گیربکس مقایسه کنید؛ معمولاً قطعه باکیفیت در درازمدت ارزانتر تمام میشود.
اشتباههای رایج در برخورد با صدای بلبرینگ کلاچ
اشتباه اول، اسپری کردن روغن یا گریس از بیرون پوسته کلاچ به امید ساکت شدن بلبرینگ است. این کار به بلبرینگ نمیرسد و حتی ممکن است روغن به صفحه کلاچ برسد و باعث لغزش شود. اشتباه دوم، تعویض فقط بلبرینگ روی صفحهای است که به پایان عمرش نزدیک است. اشتباه سوم هم نادیده گرفتن تنظیم سیم کلاچ بعد از تعمیر است که بلبرینگ نو را هم زود خراب میکند.
اشتباه چهارم، تشخیص بدون تست است. بعضیها هر صدای زیر خودرو را به بلبرینگ کلاچ نسبت میدهند و گیربکس را باز میکنند، در حالی که صدا از بلبرینگ چرخ یا گیربکس بوده است. تست سهمرحلهای پدال این اشتباه پرهزینه را از بین میبرد.
عادتهای رانندگی برای عمر بیشتر بلبرینگ و کلاچ
- در حین رانندگی پای چپ را روی جاپایی کنار پدال بگذارید، نه روی پدال کلاچ.
- پشت چراغ قرمز و ترافیک ایستاده، دنده را خلاص کنید و پدال را رها کنید.
- هنگام تعویض دنده، پدال را کامل فشار دهید و بعد نرم رها کنید.
- در سربالایی از ترمز دستی کمک بگیرید و خودرو را با نیمکلاچ نگه ندارید.
- هر صدای تازه هنگام گرفتن کلاچ را همان هفته بررسی کنید.
این عادتها هزینهای ندارند، اما عمر بلبرینگ، صفحه و دیسک را بهطور محسوسی بیشتر میکنند.
سناریوهای واقعی از تعمیرگاه
سناریو اول: صاحب ۲۰۶ تیپ ۵ از جیرجیر پدال کلاچ شکایت دارد. تست با موتور خاموش هم همان صدا را نشان میدهد. ایراد از سیم کلاچ خشک و محور پدال است و با روغنکاری و تعویض سیم برطرف میشود؛ گیربکس اصلاً باز نمیشود.
سناریو دوم: پژو پارس صبحها با فشار پدال صدای زوزه دارد. صفحه کلاچ کارکرد زیادی دارد. تعمیرکار پیشنهاد میکند دیسک و صفحه و بلبرینگ با هم تعویض شوند تا دستمزد دوبار پرداخت نشود.
سناریو سوم: پژو ۲۰۷ با صدای فلزی هنگام گرفتن کلاچ ماهها رانده شده است. بعد از پیاده کردن گیربکس، بلبرینگ خرد شده و پنجههای دیسک ساییده شدهاند. حالا علاوه بر کیت کلاچ، فلایویل هم باید بررسی شود.
نتیجه این سناریوها درباره علائم خرابی بلبرینگ کلاچ پژو
این سه مورد نشان میدهند که علائم خرابی بلبرینگ کلاچ پژو گاهی با ایراد ساده سیم اشتباه گرفته میشود و گاهی اگر نادیده گرفته شود، هزینه را چند برابر میکند. تست درست قبل از باز کردن گیربکس و اقدام بهموقع، بهترین راه کنترل هزینه است.
جمعبندی
بلبرینگ کلاچ قطعه کوچکی است که هر بار با فشار دادن پدال زیر بار میرود. صدای زوزه یا جیرجیر با فشار پدال، صدای فلزی در مراحل پیشرفته، لرزش و زبری پدال، سخت جا رفتن دندهها، تغییر حس پدال و لغزش کلاچ، مهمترین نشانههای خرابی آن هستند.
قبل از تعویض، تست سهمرحلهای پدال را انجام دهید و سیم کلاچ را بررسی کنید. اگر صفحه کلاچ کارکرد زیادی دارد، بلبرینگ و دیسک و صفحه را با هم تعویض کنید تا دستمزد پیاده کردن گیربکس دوبار پرداخت نشود. ویدئوهای آموزشی بیشتر را در آپارات ما ببینید.
سوالات متداول درباره علائم خرابی بلبرینگ کلاچ پژو
صدای بلبرینگ کلاچ چه شکلی است؟
معمولاً صدای زوزه، سوت یا جیرجیری است که با فشار دادن پدال کلاچ شروع میشود و با رها کردن پدال قطع میشود.
با بلبرینگ کلاچ خراب چقدر میتوان رانندگی کرد؟
زمان دقیقی وجود ندارد. صدای خفیف ممکن است مدتی بماند، اما وقتی صدا فلزی شد باید سریع تعمیر کنید تا دیسک و فلایویل آسیب نبینند.
آیا برای تعویض بلبرینگ کلاچ باید گیربکس را باز کرد؟
بله. بلبرینگ کلاچ داخل پوسته کلاچ است و برای تعویض آن گیربکس باید از موتور جدا شود.
بهتر است بلبرینگ کلاچ را جدا عوض کنم یا با دیسک و صفحه؟
اگر صفحه کلاچ کارکرد زیادی دارد، تعویض همزمان منطقیتر است، چون دستمزد اصلی برای پیاده کردن گیربکس پرداخت میشود.
چرا پدال کلاچ پژو جیرجیر میکند؟
اگر صدا با موتور خاموش هم شنیده شود، معمولاً از سیم کلاچ خشک، محور پدال یا دوشاخه است و با روغنکاری یا تعویض سیم برطرف میشود.
چه عادتی عمر بلبرینگ کلاچ را کم میکند؟
نگه داشتن پا روی پدال کلاچ در حین رانندگی و نگه داشتن کلاچ پشت چراغ قرمز بهجای دنده خلاص، عمر بلبرینگ را کوتاه میکند.
مرکز تعمیرات تخصصی پژو کشیشیان
ما در تعمیرگاه تخصصی خود، با بهرهگیری از تجهیزات پیشرفته، تکنسینهای مجرب و قطعات یدکی اصلی،آماده ارائه خدمات تخصصی خودرو پژو 206 شما هستیم. در صورت مشاهده هرگونه هشدار یا مشکل در خودرو، با ما تماس بگیرید.
موبایل: 09055475615
تلفن تعمیرگاه: 02188636013
آدرس: تهران، میدان فاطمی، میدان گلها، خ کاج شمالی، خ فتحی شقاقی غربی به سمت گمنام، پلاک 148
اگر نیاز به مشاوره درباره خودرو خود را دارید با ما تماس بگیرید
میانگین امتیاز 0 / 5. تعداد آرا: 0





