سیستم برق مالتی‌پلکس در خودروهای فرانسوی به ویژه پژو ۲۰۶، وظیفه مدیریت و هماهنگی میان قطعات الکترونیکی را بر عهده دارد. در این ساختار، نود BSI (Built-in Systems Interface) به عنوان هسته مرکزی شبکه مالتی‌پلکس عمل می‌کند. این قطعه وظیفه دریافت، پردازش و ارسال دستورها به بخش‌های مختلف خودرو مانند سیستم روشنایی، قفل مرکزی، شیشه‌بالابرها و پشت‌آمپر را بر عهده دارد. بروز هرگونه اختلال در عملکرد این واحد کنترل، کل سیستم برقی خودرو را دچار مشکل می‌کند.
نشانه‌های اصلی خرابی نود BSI
اختلال در عملکرد نود BSI معمولا با رفتارهای نامتعارف و ناگهانی در بخش‌های الکترونیکی خودرو همراه است. به دلیل ارتباط مستقیم این قطعه با سایر بخش‌ها، نشانه‌های خرابی آن تنوع زیادی دارد.
اختلال در سیستم روشنایی و چراغ‌ها
یکی از متداول‌ترین نشانه‌های خرابی این قطعه، روشن شدن خودکار و بی‌دلیل چراغ‌های بزرگ خودرو است. در این حالت حتی با بستن سوییچ و قفل کردن درها، چراغ‌ها روشن می‌مانند که این امر موجب تخلیه کامل باتری می‌شود. همچنین از کار افتادن راهنماها، چراغ‌های کوچک یا نوربالا از دیگر علائم این مشکل است.
اشکال در عملکرد برف‌پاک‌کن‌ها
کار کردن مداوم و بدون توقف برف‌پاک‌کن‌ها در حالت تند یا کند، بدون اینکه دسته‌برف‌پاک‌کن فعال باشد، نشان‌دهنده ارسال دستورهای اشتباه از سوی BSI است. در برخی موارد نیز برف‌پاک‌کن‌ها کاملا از کار می‌افتند.
قفل شدن یا باز نشدن درها
سیستم قفل مرکزی خودرو به طور مستقیم تحت نظارت این نود قرار دارد. خرابی این قطعه می‌تواند منجر به قفل نشدن درها با ریموت، باز شدن ناگهانی درها هنگام حرکت یا قفل شدن هم‌زمان تمام درها بدون فرمان راننده شود.
از کار افتادن شیشه‌بالابرها و نشانگرهای پشت‌آمپر
عدم کارکرد شیشه‌بالابرهای برقی، قطع شدن نور پس‌زمینه کیلومترشمار، افتادن ناگهانی عقربه‌های دور موتور و سرعت‌سنج روی صفر، و روشن شدن هم‌زمان چراغ‌های هشدار نظیر چراغ چک، ایربگ و ABS از دیگر پیامدهای خرابی این واحد پردازشگر است.
روشن نشدن خودرو
در موارد شدید، زمانی که بخش ایموبلایزر یا سیستم شناسایی کد سوییچ درون BSI آسیب ببیند، خودرو استارت می‌خورد اما روشن نمی‌شود. در این وضعیت، ارتباط میان سوییچ و کامپیوتر موتور (ECU) قطع شده است.
دلایل بروز خرابی در نود BSI
شناخت علت‌های ایجاد آسیب در این قطعه به پیشگیری از هزینه‌های سنگین تعمیرات کمک می‌کند.
نوسان ولتاژ و اتصالی در سیم‌کشی
سیستم برق مالتی‌پلکس ۲۰۶ به شدت نسبت به تغییرات ناگهانی ولتاژ حساس است. استفاده از لامپ‌های غیراستاندارد با وات بالا، نصب هدلایت‌های بی‌کیفیت و سیم‌کشی‌های غیررسمی برای سیستم‌های صوتی سنگین، فشار مضاعفی به برد BSI وارد کرده و موجب سوختن خازن‌ها یا رله‌های داخلی آن می‌شود.
نفوذ آب و رطوبت
محل قرارگیری BSI در زیر داشبورد و سمت چپ فرمان است. در صورت گرفتگی مجاری تخلیه آب زیر شیشه جلو یا بروز نشتی در رادیاتور بخاری، رطوبت به داخل کابین نفوذ کرده و روی برد الکترونیکی این قطعه می‌نشیند. این امر موجب سولفاته شدن مدارها و ایجاد اتصال کوتاه می‌شود.
باتری به باتری کردن غیراصولی
اتصال نادرست کابل‌های باتری هنگام امدادرسانی به خودروهای دیگر یا برعکس، شوک الکتریکی شدیدی به شبکه مالتی‌پلکس وارد می‌کند که این شوک می‌تواند به طور کامل میکروکنترلر اصلی BSI را بسوزاند.
روش ریست کردن نود BSI
در بسیاری از مواقع، اختلالات عملکردی BSI ناشی از نرم‌افزار یا به هم خوردن هم‌گام‌سازی کدهای شبکه است و نیازی به تعویض قطعه نیست. با انجام فرآیند ریست سخت‌افزاری (سافت ریست)، سیستم به تنظیمات کارخانه بازمی‌گردد. برای اجرای صحیح این فرآیند، مراحل زیر را با دقت بالا و بدون تغییر در ترتیب انجام دهید.
مراحل آماده‌سازی پیش از ریست
۱. شیشه سمت راننده را کاملا پایین بیاورید تا در صورت قفل شدن درها، به داخل خودرو دسترسی داشته باشید.
۲. کاپوت خودرو را بالا بزنید.
۳. تمام مصرف‌کننده‌های برقی مانند رادیو، چراغ‌ها و سیستم تهویه را خاموش کنید.
۴. درهای خودرو را ببندید و سوییچ را کاملا از مغزی بیرون بیاورید.
فرآیند تخلیه بار الکتریکی و قطع باتری
۱. پس از بستن سوییچ، حداقل ۳ تا ۵ دقیقه صبر کنید. در این مدت به هیچ وجه درها را باز نکنید و به پدال‌ها دست نزنید. این زمان برای رفتن سیستم برق خودرو به حالت خواب (Sleep Mode) و ذخیره اطلاعات نهایی ضروری است.
۲. پس از اتمام این زمان، کابل قطب مثبت باتری را باز کنید.
۳. حداقل ۱۵ دقیقه منتظر بمانید تا خازن‌های داخلی نودهای شبکه به طور کامل تخلیه بار شوند.
مراحل بازنشانی و وصل مجدد باتری
۱. کابل قطب مثبت باتری را مجددا متصل کرده و پیچ آن را محکم کنید. در این لحظه ممکن است صدای بوق یا چند رله شنیده شود؛ به آن توجه نکنید.
۲. بدون اینکه درهای خودرو را باز کنید، از طریق شیشه باز سمت راننده، دست خود را داخل برده و چراغ‌های کوچک خودرو را روشن کنید (دسته‌چراغ را یک پله بچرخانید).
۳. سوییچ را داخل مغزی قرار داده و آن را در وضعیت باز (مرحله دوم سوییچ قبل از استارت) قرار دهید. در این حالت چراغ‌های پشت‌آمپر روشن می‌شوند.
۴. دسته‌چراغ را به مدت ۳ ثانیه به سمت خود بکشید و نگه دارید تا صدای بوق تایید ریست از داخل اتاق شنیده شود.
۵. سوییچ را ببندید، آن را خارج کنید و ۱ دقیقه صبر کنید.
۶. اکنون سیستم به طور کامل بازنشانی شده است. می‌توانید خودرو را روشن کرده و عملکرد بخش‌های مختلف را بررسی کنید.
تفاوت ریست نرم‌افزاری و عیب‌یابی با دستگاه دیاگ
اگر فرآیند ریست دستی مشکل را برطرف نکرد، باید از دستگاه عیب‌یاب تخصصی خودروهای پژو (PPS یا Lexia) استفاده شود. در این مرحله، تعمیرکار با ورود به بخش پیکربندی (Configuration)، پارامترهای مختلف نظیر تعریف سوییچ، کدهای مربوط به رادیو، کلاس‌بندی سنسورها و تجهیزات جانبی خودرو را مجددا تنظیم و دانلود (Download) می‌کند. در صورتی که قطعات سخت‌افزاری روی برد مانند رله‌های فرمان یا فیوزهای داخلی آسیب دیده باشند، قطعه باید باز شده و توسط متخصص الکترونیک تعمیر یا به طور کامل تعویض شود.
