دسته دنده را روی D می‌گذارید، اما خودرو یکی دو ثانیه هیچ واکنشی نشان نمی‌دهد و بعد یکباره با ضربه راه می‌افتد؟ یا در حرکت، دور موتور بالا میرود و دنده دیرتر از همیشه عوض میشود؟ دیر جا رفتن دنده اتوماتیک در پژو ۲۰۶، ۲۰۷ و پارس یکی از اولین نشانه‌هایی است که گیربکس AL4 به توجه نیاز دارد. در این مطلب شش علت اصلی را توضیح می‌دهیم و می‌گوییم چه زمانی هنوز فرصت دارید و چه زمانی باید فوراً برای چکاپ رایگان گیربکس اقدام کنید.
خبر خوب این است که دیر جا رفتن دنده در مراحل اول، اغلب با کارهای ساده‌ای مثل سرویس روغن یا تعویض یک سنسور برطرف میشود. خبر بد این است که اگر آن را ماه‌ها نادیده بگیرید، کلاچهای داخلی گیربکس زیر فشار ناکافی میسوزند و هزینه چند برابر میشود.
دیر جا رفتن دنده اتوماتیک دو حالت دارد
رانندگان معمولاً دو مشکل متفاوت را با یک اسم توصیف می‌کنند. تشخیص اینکه شما با کدام روبه‌رو هستید، نیمی از عیب‌یابی است.
حالت اول: تأخیر در درگیری D یا R در حالت ایستاده
در این حالت خودرو ایستاده است و شما دسته را از P یا N روی D یا R می‌برید. در گیربکس سالم، درگیری تقریباً فوری است و فقط یک تکان نرم حس می‌کنید. اگر بین جا زدن دسته و درگیر شدن دنده فاصله محسوسی هست و بعد دنده با ضربه جا می‌افتد، فشار روغن دیر به کلاچ می‌رسد. این حالت بیشتر در صبح‌های سرد دیده میشود.
حالت دوم: دیر عوض شدن دنده در حرکت
در این حالت خودرو حرکت میکند، اما دندهها دیرتر از همیشه عوض میشوند. دور موتور بالا میرود، صدای موتور بلند میشود و بعد دنده با تأخیر به دنده بالاتر میرود. گاهی هم بین دو دنده یک لحظه «خلاص» حس می‌کنید و دور موتور بدون شتاب بالا میپرد. این حالت به گاز هرز خوردن نزدیک است و جدی‌تر از حالت اول است.
زمان تماس: ۱۰ صبح تا ۵ عصر
۶ علت اصلی دیر جا رفتن دنده اتوماتیک
علت‌ها را از رایج و ارزان به نادر و پرهزینه چیده‌ایم. در خودروهای پژو اتومات ایران، سه علت اول بیشترین سهم را دارند.
۱. کمبود روغن گیربکس
گیربکس AL4 برای درگیر کردن هر دنده به فشار روغن نیاز دارد. وقتی سطح روغن کم است، پمپ در لحظه‌هایی هوا می‌کشد و فشار دیرتر به حد لازم می‌رسد. اولین نشانه آن همان تأخیر در درگیری D و R است، به‌ویژه بعد از پیچیدن یا ترمز گرفتن که روغن داخل کارتل جابه‌جا میشود.
روغن گیربکس اتوماتیک مصرفی نیست و کم شدن آن یعنی نشتی. کاسه نمد پلوس، کاسه نمد توربین و اتصال لوله‌های رادیاتور روغن، محل‌های رایج نشتی در AL4 هستند. راهنمای کامل را در مطلب علائم نشتی روغن گیربکس AL4 ببینید.
۲. روغن کهنه و فیلتر گرفته
روغن گیربکس با گذر زمان و گرما خاصیتش را از دست میدهد. براده و ذرات ساییده‌شده کلاچها هم در آن جمع میشود و صافی گیربکس را میگیرد. صافی گرفته جریان روغن به پمپ را محدود میکند و فشار دیرتر بالا میرود. نتیجه دیر جا رفتن دنده اتوماتیک است که با گرم شدن گیربکس کمی بهتر میشود.
نشانه‌های روغن کهنه را در مطلب علائم روغن گیربکس AL4 کهنه و راهنمای صافی را در خرید فیلتر گیربکس AL4 بخوانید. فیلتر روغن گیربکس اتوماتیک AL4 در فروشگاه car206 موجود است.
نقش دمای روغن در تأخیر دنده
روغن گیربکس اتوماتیک در یک بازه دمایی مشخص بهترین کار را انجام میدهد. وقتی خیلی سرد است، غلیظ است و دیر در مسیرها جریان پیدا میکند. وقتی خیلی داغ است، رقیق میشود و از لای بوشها و آب‌بندهای ساییده نشت داخلی پیدا میکند. هر دو حالت به تأخیر در جا رفتن دنده ختم میشود، اما درمان آن‌ها فرق دارد.
گیربکس AL4 یک مبدل حرارتی کوچک دارد که روغن را با مایع خنک‌کننده موتور خنک یا گرم میکند. اگر این مبدل رسوب بگیرد یا مایع خنک‌کننده موتور کهنه باشد، دمای روغن گیربکس از حد مناسب خارج میشود. برای همین در چکاپ، سلامت سیستم خنک‌کاری موتور را هم در نظر می‌گیریم. اگر ضدیخ موتور مدت‌هاست عوض نشده، ضدیخ لوکینی Long Life گزینه مناسبی برای پژو است.
یک نشانه ساده به شما کمک میکند: اگر مشکل در دقایق اول رانندگی است، بیشتر به روغن کهنه و صافی فکر کنید. اگر بعد از نیم ساعت رانندگی در ترافیک ظاهر میشود، فرسودگی آب‌بندها و داغ شدن روغن محتمل‌تر است.
۳. فرسودگی بوشها و کاسه نمدهای داخلی
داخل گیربکس، روغن تحت فشار از مسیرهایی عبور میکند که با بوشها و رینگ‌های آب‌بندی محکم شده‌اند. وقتی این بوشها ساییده شوند، بخشی از روغن قبل از رسیدن به کلاچ نشت داخلی پیدا میکند. فشار در مسیر کلاچ کم می‌ماند و دنده دیر و نرم درگیر میشود، به‌خصوص وقتی روغن گرم و رقیق است.
این علت دقیقاً برعکس علت دوم رفتار میکند: با گرم شدن گیربکس، تأخیر بیشتر میشود. نشانه‌های آن را در مطلب علائم خرابی بوش گیربکس AL4 نوشته‌ایم. کیت بوش کامل گیربکس اتوماتیک AL4 و کیت اورهال واشر و کاسه‌نمد AL4 در فروشگاه موجود هستند.
۴. شیرهای برقی ترتیبی و سنسور فشار
کامپیوتر گیربکس با شیرهای برقی ترتیبی (EV) تعیین میکند روغن به کدام کلاچ برود. اگر یکی از این شیرها کند عمل کند یا گیر کند، دنده مربوط به آن دیر جا میرود. سنسور فشار روغن هم به کامپیوتر می‌گوید فشار به حد لازم رسیده یا نه؛ سنسور معیوب اطلاعات غلط میدهد و کامپیوتر زمان تعویض دنده را اشتباه تنظیم میکند.
نشانه‌های این قطعات را در مطلب علائم خرابی شیر برقی ترتیبی AL4 و علائم خرابی سنسور فشار روغن AL4 بخوانید. شیر برقی ترتیبی EV گیربکس AL4 و سنسور فشار روغن گیربکس AL4 در فروشگاه موجود هستند.
۵. سنسورهای دور و یادگیری کامپیوتر
کامپیوتر گیربکس با سنسور دور ورودی و دور خروجی، سرعت چرخش داخل گیربکس را می‌سنجد. اگر یکی از این سنسورها یا سیم‌کشی آن‌ها ایراد داشته باشد، کامپیوتر زمان تعویض دنده را درست محاسبه نمی‌کند. گاهی نتیجه تعویض دنده دیر و گاهی تعویض دنده زود و ناهموار است. نشانه‌ها را در علائم خرابی سنسور دور ورودی AL4 و علائم خرابی سنسور دور خروجی AL4 ببینید.
بعد از قطع باتری یا تعمیر، کامپیوتر گیربکس اطلاعات یادگرفته‌اش را از دست میدهد. در این حالت تا چند ده کیلومتر رانندگی، تعویض دندهها ممکن است دیرتر یا ناهموارتر باشد. اگر بعد از یک هفته رانندگی عادی وضع بهتر نشد، ایراد دیگری در کار است.
۶. سیم دسته دنده و کلید چندکاره
گاهی گیربکس سالم است و مشکل از بیرون آن است. سیم دسته دنده که دسته داخل کابین را به گیربکس وصل میکند، اگر کشیده یا تنظیم‌نشده باشد، اهرم روی گیربکس دقیقاً در جای D قرار نمی‌گیرد. کلید چندکاره هم وضعیت دسته را به کامپیوتر گزارش میدهد و اگر ایراد داشته باشد، کامپیوتر دیر متوجه انتخاب شما میشود. نشانه‌ها را در مطلب علائم خرابی سیم دسته دنده اتومات پژو ۲۰۶ بخوانید.
زمان تماس: ۱۰ صبح تا ۵ عصر
دیر جا رفتن دنده اتوماتیک در ۲۰۶، ۲۰۷ و پارس
هر سه خودرو گیربکس AL4 دارند، اما رفتار آن‌ها کمی فرق میکند. پارس اتومات وزن بیشتری دارد و گیربکس در شتاب‌گیری بار بیشتری تحمل میکند؛ برای همین دمای روغن در ترافیک تهران زودتر بالا میرود و روغن سریع‌تر کهنه میشود. در ۲۰۶ و ۲۰۷ اتومات، رادیاتور روغن گیربکس کوچک است و اگر رسوب بگیرد، همین اثر را دارد. نشانه‌های این قطعه را در مطلب علائم خرابی رادیاتور روغن گیربکس AL4 نوشته‌ایم.
سال ساخت هم اثر دارد. در خودروهای قدیمی‌تر، نسخه نرم‌افزار کامپیوتر گیربکس و نوع برخی شیرهای برقی با مدل‌های جدیدتر فرق دارد. برای همین قبل از خرید هر قطعه، تیپ و سال ساخت را دقیق بگویید یا عکس قطعه قدیمی را بفرستید.
دیر جا رفتن دنده اتوماتیک بعد از تعمیر قبلی
بعضی رانندگان می‌گویند مشکل بعد از یک تعمیر یا تعویض روغن شروع شده است. سه علت رایج دارد: روغن نامناسب یا ناکافی ریخته شده، سطح روغن به روش درست و در دمای درست تنظیم نشده، یا کامپیوتر بعد از کار ریست نشده است. سطح روغن AL4 را باید با موتور روشن و گیربکس در دمای مشخص و از پیچ سطح تنظیم کرد؛ پر کردن چشمی معمولاً سطح را اشتباه می‌گذارد.
اگر بعد از تعویض روغن در جای دیگری این مشکل را دارید، در چکاپ رایگان نوع و سطح روغن را بررسی می‌کنیم. راهنمای کلی را در مطلب همه چیز درباره تعویض روغن گیربکس AL4 بخوانید.
اشتباه‌های رایج رانندگان
بعضی کارها که با نیت خوب انجام میشوند، مشکل را بدتر می‌کنند. این موارد را در تعمیرگاه زیاد می‌بینیم:
- ریختن افزودنی‌های «ترمیم گیربکس» در روغن؛ این مواد خاصیت اصطکاکی روغن را تغییر می‌دهند.
- اضافه کردن روغن بدون پیدا کردن محل نشتی؛ مشکل چند هفته بعد برمی‌گردد.
- جا زدن دنده با پای روی گاز برای «زودتر راه افتادن»؛ این کار ضربه شدید به کلاچ می‌زند.
- تعویض شیر برقی بدون خواندن خطا؛ اغلب قطعه سالم عوض میشود.
- خلاص کردن در سراشیبی؛ این کار در گیربکس اتوماتیک هیچ صرفه‌ای ندارد و کنترل خودرو را کم میکند.
تست جاده در چکاپ چطور انجام میشود؟
کارشناس ما خودرو را با گیربکس سرد و یک بار دیگر با گیربکس گرم امتحان میکند. در هر حالت زمان درگیری D و R، دور موتور در لحظه تعویض هر دنده و نرمی تعویض‌ها را بررسی میکند. هم‌زمان دستگاه عیب‌یاب اطلاعات زنده مثل دمای روغن، فشار و دور ورودی و خروجی را نشان میدهد. این مقایسه کمک میکند تفاوت ایراد روغن، ایراد شیر برقی و فرسودگی داخلی روشن شود.
شما می‌توانید در تست جاده همراه باشید و توضیح کارشناس را مستقیم بشنوید. این کار به شما کمک میکند تصمیم آگاهانه بگیرید و بدانید چرا یک سرویس یا تعمیر پیشنهاد شده است.
چه اطلاعاتی همراه داشته باشید؟
- اینکه تأخیر در D است، در R است یا هر دو.
- اینکه با سرد بودن یا گرم شدن گیربکس بدتر میشود.
- تاریخ آخرین تعویض روغن گیربکس و نام روغنی که ریخته‌اند.
- سابقه تعمیر، قطع باتری یا تعویض قطعه در ماه‌های اخیر.
جدول تشخیص دیر جا رفتن دنده اتوماتیک
این جدول یک راهنمای اولیه است و جای دستگاه عیب‌یاب را نمی‌گیرد.
| نشانه | علت محتمل | فوریت |
|---|---|---|
| تأخیر فقط در صبح سرد، بعد بهتر میشود | روغن کهنه، صافی گرفته | متوسط؛ سرویس روغن |
| تأخیر با گرم شدن بیشتر میشود | بوش و آب‌بندی داخلی | بالا؛ چکاپ زودهنگام |
| تأخیر بعد از پیچ و ترمز | کمبود روغن | بالا؛ بررسی نشتی |
| تأخیر در یک دنده خاص | شیر برقی همان دنده | متوسط تا بالا |
| تأخیر بعد از قطع باتری | یادگیری کامپیوتر | کم؛ چند روز صبر کنید |
| تأخیر همراه بالا پریدن دور موتور | کلاچ داخلی یا فشار پایین | خیلی بالا؛ رانندگی را محدود کنید |
زمان مراجعه؛ کی صبر کنیم و کی نه؟
دیر جا رفتن دنده اتوماتیک همیشه اورژانسی نیست، اما هیچ‌وقت هم نباید آن را به حال خودش رها کرد. معیار ساده ما این است: هرچه نشانه‌ها همراه هم بیایند، فوریت بیشتر است.
می‌توانید چند روز صبر کنید اگر:
- تأخیر کمتر از یک ثانیه است و فقط در صبح‌های خیلی سرد دیده میشود.
- تازه باتری را عوض کرده‌اید یا خودرو از تعمیرگاه برگشته است.
- هیچ چراغ هشداری روشن نیست و تعویض دنده در حرکت عادی است.
در این شرایط هم یک هفته بعد وضعیت را دوباره بسنجید. اگر بهتر نشد، چکاپ را عقب نیندازید.
همین هفته مراجعه کنید اگر:
- تأخیر از دو ثانیه بیشتر است یا هر روز بدتر میشود.
- دنده عقب هم دیر درگیر میشود.
- زیر خودرو لکه روغن قرمز یا قهوه‌ای می‌بینید.
- مدت زیادی است روغن گیربکس عوض نشده یا تاریخ آخرین سرویس را نمی‌دانید.
فوراً رانندگی را محدود کنید اگر:
- دور موتور بدون شتاب بالا میپرد و خودرو جلو نمی‌رود.
- چراغ‌های Sport و Snow با هم چشمک می‌زنند.
- بوی سوختگی از زیر خودرو می‌آید.
در این حالت‌ها هر کیلومتر رانندگی کلاچها را بیشتر می‌سوزاند. اگر راه طولانی است، خودرو را با خودروبر منتقل کنید. درباره چشمک زدن چراغ‌ها، مطلب گیربکس اتوماتیک ۲۰۶ و رفع خطای Sport/Snow را بخوانید.
زمان تماس: ۱۰ صبح تا ۵ عصر
هزینه نادیده گرفتن دیر جا رفتن دنده
بیایید ساده حساب کنیم. وقتی دنده دیر جا میرود، کلاچ داخلی در آن فاصله کوتاه با فشار کم و نیمه‌درگیر کار میکند. هر بار این اتفاق کمی از لایه اصطکاکی کلاچ را می‌ساید. ذرات ساییده‌شده وارد روغن میشوند، صافی را می‌گیرند و در شیرهای برقی می‌نشینند. حالا ایرادی که شاید با یک سرویس روغن حل می‌شد، به چند قطعه دیگر هم سرایت کرده است.
به همین دلیل توصیه همیشگی ما این است که با اولین نشانه‌های پایدار، چکاپ بگیرید. چکاپ رایگان است و حداقل به شما اطمینان میدهد که گیربکس در چه وضعیتی است. اگر گیربکس سالم باشد، با خیال راحت به رانندگی ادامه می‌دهید و اگر ایرادی باشد، آن را در ارزان‌ترین مرحله پیدا کرده‌اید.
گیربکس استوک یا تعمیر؟
بعضی رانندگان با دیدن اولین ایراد، به فکر خرید گیربکس استوک می‌افتند. گیربکس استوک سابقه نامعلومی دارد و ممکن است همان مشکل را با خودش بیاورد. قبل از چنین تصمیمی، مطلب خرید گیربکس AL4 استوک را بخوانید و از چکاپ نتیجه دقیق بگیرید. در بسیاری از موارد، تعمیر گیربکس خودتان با قطعات مطمئن و گارانتی مشخص انتخاب مطمئن‌تری است.
چکاپ رایگان گیربکس اتوماتیک در نوریک
اتو سرویس نوریک (تعمیرگاه تخصصی پژو کشیشیان) برای هر پژو اتومات با شکایت دیر جا رفتن دنده، چکاپ رایگان گیربکس انجام میدهد. در این چکاپ خطاهای کامپیوتر گیربکس خوانده میشود، کارشناس سطح، رنگ و بوی روغن را بررسی میکند، زمان درگیری D و R را در حالت سرد و گرم می‌سنجد و با تست جاده رفتار تعویض دندهها را می‌بیند.
بعد از چکاپ دقیق می‌گوییم مشکل شما با یک سرویس ساده حل میشود یا به تعمیر نیاز دارید. هیچ کاری بدون اطلاع و موافقت شما شروع نمی‌شود. فهرست پکیج‌ها را در صفحه پکیج‌های تعمیر ببینید.
اگر روغن مقصر بود
سرویس روغن گیربکس اتوماتیک پژو با ۶ لیتر روغن انجام میشود؛ لیتری ۲,۳۵۰,۰۰۰ تومان و جمعاً ۱۴,۱۰۰,۰۰۰ تومان. اجرت این سرویس ۵۰۰,۰۰۰ تومان است که با ۵۰٪ تخفیف اجرت حساب میشود. در بسیاری از خودروهایی که دیر جا رفتن دنده آن‌ها از روغن کهنه است، همین سرویس رفتار گیربکس را به حالت عادی برمی‌گرداند.
اگر تعمیر کامل لازم بود
اگر چکاپ فرسودگی داخلی را نشان بدهد، تعمیر کامل گیربکس AL4 در نوریک ۸۰ تا ۱۰۰ میلیون تومان هزینه دارد و گارانتی ۳۶۶ روز یا ۱۵ هزار کیلومتر دارد. مراحل این کار را در مطلب اورهال گیربکس AL4 و عوامل هزینه را در هزینه تعمیر گیربکس AL4 شرح داده‌ایم.
عادت‌هایی که جلوی دیر جا رفتن دنده را می‌گیرند
بیشتر گیربکس‌هایی که با این مشکل به تعمیرگاه می‌رسند، سال‌ها با روغن کهنه یا عادت‌های اشتباه رانندگی کار کرده‌اند. چند عادت ساده عمر گیربکس را بیشتر میکند:
- دنده را فقط وقتی خودرو کاملاً ایستاده است بین D و R عوض کنید.
- هنگام جا زدن دنده پا روی ترمز باشد و گاز ندهید.
- در صبح سرد چند دقیقه اول را آرام برانید.
- در ترافیک سنگین طولانی، به دمای گیربکس فشار نیاورید و از گاز و ترمز پشت سر هم پرهیز کنید.
- روغن گیربکس را طبق برنامه سرویس عوض کنید و فقط روغن مناسب AL4 بریزید.
نکته‌های بیشتر را در مطلب ۱۰ راهکار برای افزایش طول عمر گیربکس اتوماتیک و رانندگی در ترافیک با دنده اتومات بخوانید.
تهیه قطعه و ارسال به شهرستان
فروشگاه car206 قطعات اصلی گیربکس AL4 مثل فیلتر، شیرهای برقی، سنسورها و کیت‌های تعمیر را دارد و به همه شهرها ارسال میکند. محصولات قیمت ثابت در سایت ندارند؛ برای قیمت روز با ۰۲۱-۸۸۶۳۶۰۱۳ (زمان تماس: ۱۰ صبح تا ۵ عصر) تماس بگیرید. برای ثبت قطعه‌ای که در سایت نیست به درخواست قطعه و برای قطعات خودروهای خارجی یا نایاب به درخواست قطعات خارجی بروید.
آدرس تعمیرگاه
اتو سرویس نوریک: میدان فاطمی، میدان گلها، خیابان کاج شمالی، خیابان فتحی شقاقی غربی به سمت اتوبان گمنام، نرسیده به گمنام، پلاک ۱۴۸. برای هماهنگی وقت چکاپ با ۰۲۱-۸۸۶۳۶۰۱۳ (زمان تماس: ۱۰ صبح تا ۵ عصر) تماس بگیرید یا در واتساپ ۰۹۰۵۵۴۷۵۶۱۵ پیام بدهید.
مطالب مرتبط
برای شناخت کلی گیربکس، مطلب قطعات گیربکس AL4 و ۱۰ نشانه خرابی گیربکس اتوماتیک پژو را ببینید. اگر مشکل شما در هوای سرد شدیدتر است، گیربکس AL4 در سرما را بخوانید. مطالب بیشتر در صفحه‌های ۴، ۵، ۶ و ۲۰ وبلاگ هست.
جمع‌بندی
دیر جا رفتن دنده اتوماتیک در پژو دو حالت دارد: تأخیر در درگیری D و R و دیر عوض شدن دنده در حرکت. کمبود روغن، روغن کهنه و صافی گرفته رایج‌ترین علت‌ها هستند و بوش‌های داخلی، شیرهای برقی، سنسورها و سیم دسته دنده در رده بعد قرار دارند. اگر تأخیر کوتاه و فقط در سرماست، زمان دارید؛ اما اگر بیشتر از دو ثانیه است یا با بالا پریدن دور موتور همراه است، فوراً اقدام کنید و از چکاپ رایگان گیربکس استفاده کنید.
سوالات متداول درباره دیر جا رفتن دنده اتوماتیک
چرا دنده D صبحها دیر جا میرود؟
در هوای سرد روغن گیربکس غلیظ است و فشار دیرتر بالا میرود. اگر روغن کهنه یا صافی گرفته باشد، این تأخیر بیشتر میشود. سرویس روغن معمولاً آن را بهتر میکند.
دیر جا رفتن دنده عقب نشانه چیست؟
اغلب نشانه کمبود روغن، فرسودگی بوشها یا ایراد کلاچ مربوط به دنده عقب است. اگر هر روز تکرار میشود، چکاپ گیربکس لازم است.
آیا با تعویض روغن، دیر جا رفتن دنده خوب میشود؟
اگر علت روغن کهنه یا کمبود روغن باشد، بله. اما اگر بوشها یا کلاچها فرسوده باشند، تعویض روغن فقط بخشی از مشکل را کم میکند.
بعد از قطع باتری دندهها دیر عوض میشوند؛ طبیعی است؟
بله. کامپیوتر گیربکس اطلاعات یادگرفته را از دست میدهد و با رانندگی عادی دوباره یاد میگیرد. اگر بعد از حدود یک هفته بهتر نشد، بررسی لازم است.
چکاپ گیربکس اتوماتیک در نوریک رایگان است؟
بله. چکاپ گیربکس اتوماتیک رایگان است و شامل خواندن خطا، بررسی روغن، سنجش زمان درگیری و تست جاده میشود.
رانندگی با دندهای که دیر جا میرود خطرناک است؟
اگر دور موتور بدون شتاب بالا میپرد، بله؛ کلاچهای داخلی میسوزند. در این حالت رانندگی را محدود کنید و زودتر مراجعه کنید.
