پدال ترمز پژوی شما کمی نرمتر از قبل شده، در سرازیریهای طولانی ترمز ضعیف میگیرد یا رنگ روغن داخل مخزن تیره شده است؟ روغن ترمز از آن مایعهایی است که بیشتر رانندگان سالها فراموشش میکنند. در این راهنما علائم کهنه شدن روغن ترمز پژو را با زبان ساده توضیح میدهیم، میگوییم چرا روغن ترمز با گذشت زمان خراب میشود و چه زمانی باید آن را عوض کنید.
این مطلب برای پژو ۲۰۶، ۲۰۷، ۴۰۵، پارس و ۲۰۰۸ کاربرد دارد، چون سیستم ترمز هیدرولیک همه این خودروها اصول یکسانی دارد. برای آشنایی کلی با ترمز پژو، مطلب راهنمای جامع سیستم ترمز پژو ۲۰۶ را هم ببینید.
روغن ترمز چیست و چه کاری انجام میدهد؟
وقتی پدال ترمز را فشار میدهید، نیروی پای شما مستقیماً به چرخها نمیرسد. پمپ ترمز این نیرو را به فشار روغن تبدیل میکند و روغن ترمز این فشار را از طریق لولهها و شیلنگها به کالیپرها و سیلندرهای چرخ میرساند. آنها هم لنتها را به دیسک یا کاسه فشار میدهند و خودرو میایستد.
روغن ترمز تقریباً تراکمناپذیر است. یعنی وقتی فشار را منتقل میکند، حجمش کم نمیشود. همین ویژگی باعث میشود پدال ترمز سفت و قابل پیشبینی باشد. اگر این ویژگی از بین برود، پدال نرم و ترمز ضعیف میشود.
انواع روغن ترمز؛ DOT 3، DOT 4 و DOT 5.1
روغنهای ترمز با استاندارد DOT دستهبندی میشوند. DOT 3، DOT 4 و DOT 5.1 پایه گلیکولی دارند و نقطه جوش آنها به ترتیب بالاتر میرود. بیشتر پژوهای ایران با روغن DOT 4 کار میکنند. نوع درست را همیشه از دفترچه راهنما یا روی درب مخزن روغن ترمز بخوانید.
DOT 5 معمولی پایه سیلیکونی دارد و با روغنهای گلیکولی قابل مخلوط کردن نیست. هرگز این نوع را در سیستمی که برای DOT 4 طراحی شده نریزید.
چرا روغن ترمز کهنه میشود؟
روغنهای ترمز گلیکولی خاصیتی به نام «رطوبتگیری» دارند. یعنی به مرور زمان، رطوبت هوا را از درزهای ریز سیستم، درب مخزن و شیلنگها جذب میکنند. حتی اگر خودرو کم کار کند، این جذب رطوبت ادامه دارد.
آب جذبشده دو مشکل بزرگ ایجاد میکند. اول، نقطه جوش روغن را پایین میآورد. دوم، باعث زنگزدگی و خوردگی قطعات فلزی داخل سیستم ترمز میشود. علاوه بر این، ذرات ریز لاستیک و فلز هم به مرور در روغن جمع میشوند.
کاهش نقطه جوش؛ خطری که دیده نمیشود
هنگام ترمزگیری شدید، بهویژه در سرازیریهای طولانی، کالیپرها بسیار داغ میشوند و این حرارت به روغن ترمز میرسد. روغن نو نقطه جوش بالایی دارد و در این دما سالم میماند. اما روغن کهنه که آب جذب کرده، زودتر به جوش میآید.
وقتی روغن به جوش بیاید، داخل آن حباب بخار تشکیل میشود. بخار برخلاف روغن تراکمپذیر است. نتیجه این است که پدال ناگهان تا ته میرود و ترمز تقریباً از کار میافتد. رانندگان به این پدیده «بخار زدن ترمز» میگویند.
۵ نشانه از علائم کهنه شدن روغن ترمز پژو
کهنه شدن روغن ترمز معمولاً آرام و تدریجی اتفاق میافتد و راننده به تغییر عادت میکند. به همین دلیل، این نشانهها را با دقت بخوانید و با حس خودرو مقایسه کنید.
۱. تیره شدن رنگ روغن
روغن ترمز نو معمولاً شفاف و به رنگ زرد روشن یا کهربایی است. روغن کهنه به مرور تیرهتر میشود و به قهوهای یا حتی سیاه میرسد. با موتور خاموش، درب کاپوت را باز کنید و از بیرون مخزن شفاف روغن ترمز، رنگ آن را ببینید.
تیره شدن رنگ همیشه دقیقترین معیار نیست، چون مقدار آب داخل روغن با چشم دیده نمیشود. اما روغنی که کاملاً تیره شده، تقریباً همیشه زمان تعویضش گذشته است.
۲. نرم یا اسفنجی شدن پدال ترمز
اگر حس میکنید پدال ترمز نرمتر از قبل شده و تا جای بیشتری پایین میرود، یکی از علتها میتواند وجود رطوبت یا هوا در روغن باشد. این علامت را جدی بگیرید، چون پدال نرم یعنی فاصله توقف بیشتر.
البته پدال نرم دلایل دیگری مثل خرابی پمپ ترمز یا نشتی هم دارد. این علائم را در مطلب علائم خرابی پمپ ترمز پژو توضیح دادهایم.
۳. ضعیف شدن ترمز در سرازیری یا بعد از ترمزهای پشتسرهم
اگر در جادههای کوهستانی یا سرازیریهای طولانی، بعد از چند ترمز پشتسرهم احساس میکنید ترمز ضعیفتر میگیرد، روغن کهنه یکی از مظنونان اصلی است. روغن پر از رطوبت در این شرایط زودتر به جوش میآید.
این وضعیت خطرناک است. اگر چنین حسی داشتید، سرعت را کم کنید، از ترمز موتور با دنده سنگین استفاده کنید و اجازه دهید ترمزها خنک شوند.
۴. گذشت زمان طولانی از آخرین تعویض
یکی از مهمترین نشانهها، اصلاً یک علامت فنی نیست. اگر یادتان نمیآید آخرین بار کی روغن ترمز را عوض کردهاید، احتمالاً زمانش گذشته است. بسیاری از سازندگان خودرو، تعویض روغن ترمز را حدوداً هر دو سال یکبار توصیه میکنند، فارغ از کیلومتر.
اگر خودروی کارکرده خریدهاید و سابقه سرویس ترمز آن معلوم نیست، بهتر است در اولین فرصت روغن ترمز را عوض کنید.
۵. روشن شدن چراغ ترمز یا ABS
چراغ ترمز روی صفحه آمپر معمولاً وقتی روشن میشود که سطح روغن ترمز پایین باشد یا ترمز دستی بالا باشد. کم شدن روغن میتواند از فرسودگی لنتها یا نشتی باشد. روغن کهنه و پر از رطوبت هم با خوردگی قطعات، احتمال نشتی و خرابی یونیت ABS را بالا میبرد.
اگر چراغ ABS روشن شد، مطلب راهنمای جامع عیبیابی و تعمیر سیستم ترمز ABS و EBD پژو ۲۰۶ و ۲۰۷ را بخوانید.
چطور وضعیت روغن ترمز را بررسی کنیم؟
برای بررسی اولیه روغن ترمز، لازم نیست تعمیرکار باشید. چند کار ساده را میتوانید خودتان انجام دهید و اگر شک داشتید، سراغ تست دقیقتر بروید.
چک کردن سطح روغن
مخزن روغن ترمز در پژوها معمولاً در قسمت عقب محفظه موتور، سمت راننده قرار دارد. روی بدنه مخزن، دو علامت MIN و MAX دیده میشود. سطح روغن باید بین این دو علامت باشد. درب مخزن را بیدلیل باز نکنید، چون هر بار باز کردن، رطوبت هوا را به داخل راه میدهد.
با فرسوده شدن لنتها، سطح روغن بهطور طبیعی کمی پایین میآید. اما افت ناگهانی و زیاد، نشانه نشتی است و باید فوراً بررسی شود.
نگاه به رنگ روغن
رنگ روغن را از بیرون مخزن و در نور کافی ببینید. روغن شفاف و روشن یعنی وضعیت قابل قبول. روغن کدر، قهوهای تیره یا دارای ذرات معلق، نیاز به تعویض دارد.
تست رطوبت با دستگاه
دقیقترین روش، استفاده از تستر روغن ترمز است. این دستگاه کوچک با قرار گرفتن داخل مخزن، درصد رطوبت روغن را نشان میدهد. بسیاری از تعمیرگاهها این تستر را دارند. وقتی رطوبت از حد مجاز بالاتر رود، روغن حتی اگر ظاهرش روشن باشد باید عوض شود.
بعضی تعمیرگاهها هم نقطه جوش روغن را با دستگاههای دقیقتر اندازه میگیرند. این تست تصویر کاملی از وضعیت واقعی روغن میدهد.
علائم کهنه شدن روغن ترمز پژو را با سابقه سرویس مقایسه کنید
نتیجه بررسی رنگ و رطوبت را با فاکتور آخرین سرویس ترمز مقایسه کنید. اگر روغن کمتر از یک سال پیش عوض شده ولی تیره است، ممکن است لاستیکهای داخل سیستم فرسوده باشند یا روغن نامناسب ریخته شده باشد. اگر سابقهای ندارید، تعویض کامل روغن سادهترین و مطمئنترین تصمیم است.
تعویض روغن ترمز؛ چطور درست انجام میشود؟
تعویض روغن ترمز کار پیچیدهای نیست، اما باید درست انجام شود. اشتباه در این کار، هوا را وارد سیستم میکند و ترمز را خطرناکتر از قبل میکند.
تعویض کامل، نه فقط سرریز کردن مخزن
بعضیها فقط روغن نو را روی روغن قدیمی در مخزن اضافه میکنند. این کار مشکل را حل نمیکند، چون بیشتر روغن کهنه در لولهها، کالیپرها و یونیت ABS باقی میماند. در تعویض درست، تعمیرکار روغن کهنه را از همه چرخها خارج میکند تا روغن نو و تمیز در کل سیستم جریان پیدا کند.
ترتیب هواگیری چرخها
هواگیری معمولاً از چرخی شروع میشود که دورترین فاصله را از پمپ ترمز دارد و به نزدیکترین چرخ ختم میشود. تعمیرکار پیچ هواگیری هر کالیپر را باز میکند، روغن کهنه و حبابها را خارج میکند و تا وقتی روغن شفاف و بدون حباب بیرون بیاید ادامه میدهد.
در خودروهای دارای ABS، گاهی برای هواگیری کامل یونیت، به دستگاه دیاگ نیاز است. این موضوع را از تعمیرکار بپرسید.
استفاده از روغن نو و دربسته
روغن ترمز را از قوطی دربسته و نو استفاده کنید. قوطیای که ماهها باز مانده، خودش رطوبت جذب کرده است. همچنین روغن را با استاندارد مناسب خودروی خود بخرید و از مخلوط کردن برندها و انواع مختلف تا حد امکان پرهیز کنید.
تست بعد از تعویض
بعد از تعویض، تعمیرکار باید پدال ترمز را چند بار فشار دهد تا مطمئن شود سفت و یکنواخت است. سپس یک تست رانندگی کوتاه در سرعت پایین انجام شود. اگر پدال هنوز نرم است، یعنی هوا کامل خارج نشده و هواگیری باید تکرار شود.
خطرات رانندگی با روغن ترمز کهنه
بسیاری از رانندگان فکر میکنند تا وقتی ترمز کار میکند، روغن مشکلی ندارد. اما روغن کهنه خطرهایی دارد که در شرایط عادی دیده نمیشوند و فقط در لحظههای حساس خود را نشان میدهند.
از کار افتادن ترمز در لحظه حساس
بزرگترین خطر، همان بخار زدن ترمز است. این اتفاق معمولاً در سرازیریهای طولانی، ترمزهای اضطراری پشتسرهم یا در هوای گرم تابستان رخ میدهد؛ یعنی دقیقاً زمانی که بیشترین نیاز را به ترمز دارید.
خوردگی قطعات و هزینههای سنگین
آب داخل روغن ترمز، سطح داخلی کالیپرها، پیستونها، پمپ ترمز و یونیت ABS را زنگ میزند. پیستون زنگزده گیر میکند و باعث کشیدن خودرو به یک سمت یا داغ شدن یک چرخ میشود. تعویض یونیت ABS یکی از گرانترین تعمیرات سیستم ترمز است.
در مقایسه، تعویض دورهای روغن ترمز هزینه بسیار کمی دارد و از همه این خرابیها جلوگیری میکند.
فرسودگی سریعتر لاستیکهای سیستم
کاسهنمدها و لاستیکهای داخل پمپ ترمز و کالیپرها در تماس دائمی با روغن هستند. روغن کهنه و آلوده، این لاستیکها را زودتر فرسوده میکند و احتمال نشتی را بالا میبرد. نشتی روغن ترمز هم مستقیماً قدرت ترمز را کم میکند.
تأثیر روی لنت و دیسک
کالیپری که به دلیل خوردگی گیر کرده، لنت را دائم به دیسک فشار میدهد. نتیجه، فرسودگی سریع لنت، داغ شدن و تاب برداشتن دیسک است. نشانههای این مشکلات را در مطالب علائم خرابی لنت ترمز پژو ۲۰۶ و علائم خرابی دیسک ترمز پژو بخوانید.
چه زمانی روغن ترمز پژو را عوض کنیم؟
بهترین معیار، توصیه سازنده در دفترچه راهنماست. بهطور کلی، بسیاری از سازندگان تعویض روغن ترمز را حدوداً هر دو سال یکبار توصیه میکنند. اگر در منطقهای مرطوب زندگی میکنید یا زیاد در جادههای کوهستانی رانندگی میکنید، شاید لازم باشد زودتر عوض کنید.
مواقعی که تعویض زودتر لازم است
- بعد از تعمیر پمپ ترمز، کالیپر یا یونیت ABS
- وقتی تست رطوبت عدد بالایی نشان دهد
- وقتی رنگ روغن تیره یا کدر شده باشد
- بعد از خرید خودروی کارکرده با سابقه نامعلوم
- قبل از یک سفر طولانی کوهستانی، اگر زمان تعویض نزدیک است
ترکیب با سرویسهای دیگر
برای صرفهجویی در زمان، تعویض روغن ترمز را با تعویض لنت یا سرویس دورهای خودرو ترکیب کنید. وقتی چرخها باز میشوند، هواگیری راحتتر انجام میشود و تعمیرکار همزمان وضعیت لنت، دیسک و شیلنگها را هم میبیند.
یادداشت تاریخ تعویض
تاریخ و کیلومتر تعویض روغن ترمز را در دفترچه سرویس یا روی یک برچسب کوچک در محفظه موتور بنویسید. این کار ساده باعث میشود دیگر هیچوقت زمان تعویض را فراموش نکنید.
شیلنگها، لولهها و قطعاتی که با روغن ترمز در تماس هستند
روغن ترمز در یک مدار بسته جریان دارد که از پمپ ترمز شروع میشود و به چرخها میرسد. سلامت این مدار به اندازه خود روغن اهمیت دارد. وقتی روغن را عوض میکنید، بهترین زمان برای بررسی این قطعات هم هست.
شیلنگهای لاستیکی ترمز
نزدیک هر چرخ، یک شیلنگ لاستیکی انعطافپذیر لوله فلزی را به کالیپر وصل میکند. این شیلنگها به مرور زمان ترک میخورند، باد میکنند یا از داخل فرسوده میشوند. شیلنگ بادکرده هنگام ترمزگیری کمی منبسط میشود و پدال را نرم میکند، حتی اگر روغن نو باشد.
با چرخاندن فرمان به چپ و راست، شیلنگهای جلو را از نظر ترک و پوسیدگی نگاه کنید. هر شیلنگی که ترک سطحی یا برآمدگی دارد، باید عوض شود.
لولههای فلزی ترمز
لولههای فلزی زیر خودرو در معرض آب، گل و نمک جاده هستند. زنگزدگی شدید این لولهها میتواند به سوراخ شدن و نشتی ناگهانی منجر شود. در بازدید زیر خودرو، از تعمیرکار بخواهید وضعیت لولهها را هم ببیند.
کالیپرها و سیلندر چرخها
پیستون کالیپرهای جلو و سیلندر چرخهای عقب، مستقیم با روغن ترمز در تماس هستند. روغن مرطوب آنها را از داخل زنگ میزند. اگر هنگام ترمز خودرو به یک سمت میکشد یا یکی از رینگها بعد از رانندگی داغتر از بقیه است، کالیپر آن چرخ ممکن است گیر کرده باشد.
بوستر ترمز
بوستر ترمز با کمک خلأ موتور، نیروی پای شما را چند برابر میکند. بوستر مستقیماً با روغن کار نمیکند، اما خرابی آن پدال را سفت و ترمز را سنگین میکند و گاهی با مشکل روغن اشتباه گرفته میشود. نشانههای خرابی آن را در مطلب علائم خرابی بوستر ترمز پژو توضیح دادهایم.
چکلیست ایمنی ترمز قبل از سفر
قبل از هر سفر طولانی، بهویژه سفرهای کوهستانی، چند دقیقه برای بررسی سیستم ترمز وقت بگذارید. این چکلیست ساده میتواند سفر شما را ایمنتر کند.
- سطح روغن ترمز بین MIN و MAX باشد.
- رنگ روغن روشن و شفاف باشد.
- پدال ترمز سفت و یکنواخت باشد و تا ته نرود.
- هنگام ترمز، صدای جیغ یا سایش فلز شنیده نشود.
- خودرو هنگام ترمزگیری به یک سمت نکشد.
- چراغ ترمز و ABS روی صفحه آمپر خاموش باشد.
- لکه روغن زیر چرخها دیده نشود.
رانندگی در سرازیریهای طولانی
در سرازیریهای طولانی، بهجای فشار دادن مداوم پدال ترمز، از ترمز موتور کمک بگیرید. در گیربکس دستی، دنده سنگینتری بگذارید و در گیربکس اتومات، از حالت دنده پایینتر استفاده کنید. این کار حرارت را از ترمزها دور نگه میدارد و احتمال بخار زدن روغن را کم میکند.
اگر بوی سوختگی از چرخها حس کردید، در جای امن توقف کنید و اجازه دهید ترمزها چند دقیقه خنک شوند. هرگز روی دیسکهای داغ آب نریزید، چون ممکن است تاب بردارند.
رانندگی در هوای گرم
در تابستان، دمای پایه سیستم ترمز بالاتر است و روغن کهنه زودتر به نقطه جوش میرسد. اگر زمان تعویض روغن ترمز نزدیک است، بهتر است قبل از شروع فصل گرم آن را عوض کنید.
اشتباهات رایج درباره روغن ترمز
چند باور اشتباه درباره روغن ترمز بین رانندگان رایج است. شناخت آنها کمک میکند ایمنی خودروی خود را بالا نگه دارید.
«روغن ترمز فقط وقتی کم شد اضافه میشود»
این باور اشتباه است. روغن ترمز تاریخ مصرف دارد و حتی اگر کم نشود، با جذب رطوبت کیفیتش را از دست میدهد. کم شدن روغن هم اغلب نشانه فرسودگی لنت یا نشتی است و فقط اضافه کردن روغن، مشکل اصلی را حل نمیکند.
«هر روغن ترمزی به درد میخورد»
استفاده از استاندارد نامناسب یا مخلوط کردن انواع ناسازگار، میتواند به لاستیکهای سیستم آسیب بزند و نقطه جوش را پایین بیاورد. همیشه نوع توصیهشده را استفاده کنید.
«روغن ترمز با روغن هیدرولیک فرمان یکی است»
این دو مایع کاملاً متفاوت هستند. ریختن روغن هیدرولیک یا روغن موتور در مخزن ترمز، لاستیکهای سیستم ترمز را خراب میکند و ممکن است کل سیستم نیاز به تعویض قطعات پیدا کند. اگر اشتباهاً مایع دیگری ریختهاید، خودرو را روشن نکنید و فوراً با تعمیرکار تماس بگیرید.
ریختن روغن ترمز روی رنگ خودرو
روغن ترمز گلیکولی برای رنگ بدنه مضر است. اگر هنگام کار روی بدنه ریخت، فوراً با آب فراوان بشویید. این نکته کوچک جلوی آسیب به رنگ را میگیرد.
نگهداری روغن ترمز در خانه
اگر قوطی روغن ترمز برای مواقع اضطراری در خودرو یا انباری نگه میدارید، درب آن را محکم ببندید و در جای خشک و خنک بگذارید. روغنی که ماهها با درب نیمهباز مانده، رطوبت جذب کرده و دیگر برای ریختن در سیستم ترمز مناسب نیست. قوطیهای کوچکتر بخرید تا بعد از باز کردن، زود مصرف شوند.
روغن ترمز را دور از دسترس کودکان نگه دارید، چون برای بدن سمی است. اگر روی دست یا پوست ریخت، با آب و صابون بشویید.
چرا تعویض روغن ترمز را به تعمیرگاه بسپاریم؟
تعویض روغن ترمز در ظاهر ساده است، اما کوچکترین اشتباه در هواگیری میتواند حباب هوا را در سیستم باقی بگذارد. تعمیرگاه مجهز با ابزار مناسب، روغن را کامل تعویض میکند، سیستم را هواگیری میکند و در صورت نیاز یونیت ABS را هم با دستگاه هواگیری میکند. ایمنی ترمز ارزش این دقت را دارد.
بعد از تعویض، فاکتور را نگه دارید و تاریخ تعویض بعدی را در تقویم گوشی خود ثبت کنید تا یادآوری خودکار دریافت کنید و دیگر نگران فراموش کردن این سرویس مهم نباشید.
جمعبندی علائم کهنه شدن روغن ترمز پژو
علائم کهنه شدن روغن ترمز پژو معمولاً شامل تیره شدن رنگ، نرم شدن پدال، ضعف ترمز در سرازیری، گذشت زمان طولانی از آخرین تعویض و روشن شدن چراغهای هشدار است. روغن ترمز با جذب رطوبت، نقطه جوش خود را از دست میدهد و میتواند در لحظه حساس ترمز را از کار بیندازد.
روغن ترمز را طبق توصیه سازنده، حدوداً هر دو سال یکبار، بهصورت کامل و با هواگیری درست عوض کنید. برای بررسی سیستم ترمز یا مشاوره از طریق واتساپ یا تلفن ۰۲۱-۸۸۶۳۶۰۱۳ با ما در تماس باشید. مطالب بیشتر درباره ترمز را در صفحه ۱۳ و صفحه ۵ وبلاگ car206 ببینید.
سوالات متداول درباره علائم کهنه شدن روغن ترمز پژو
روغن ترمز پژو را هر چند وقت یکبار باید عوض کرد؟
بسیاری از سازندگان حدوداً هر دو سال یکبار را توصیه میکنند. دقیقترین معیار، دفترچه راهنمای خودروی شماست.
پژو ۲۰۶ چه نوع روغن ترمزی میخواهد؟
بیشتر پژوهای ایران با روغن DOT 4 کار میکنند. نوع دقیق را روی درب مخزن یا در دفترچه راهنما ببینید.
آیا تیره شدن روغن ترمز همیشه یعنی باید عوض شود؟
روغن کاملاً تیره معمولاً زمان تعویضش گذشته است، اما دقیقترین روش تست رطوبت با تستر روغن ترمز است.
بخار زدن ترمز چیست؟
وقتی روغن کهنه و مرطوب در ترمزگیری شدید به جوش بیاید، حباب بخار تشکیل میشود و پدال ناگهان تا ته میرود.
آیا میتوان فقط روغن نو را به مخزن اضافه کرد؟
خیر. اضافه کردن روغن، روغن کهنه داخل لولهها و کالیپرها را عوض نمیکند. تعویض کامل با هواگیری همه چرخها لازم است.
روغن ترمز کهنه به قطعات دیگر آسیب میزند؟
بله. رطوبت آن باعث خوردگی کالیپر، پمپ ترمز و یونیت ABS میشود و فرسودگی لنت و دیسک را بیشتر میکند.
مرکز تعمیرات تخصصی پژو کشیشیان
ما در تعمیرگاه تخصصی خود، با بهرهگیری از تجهیزات پیشرفته، تکنسینهای مجرب و قطعات یدکی اصلی،آماده ارائه خدمات تخصصی خودرو پژو 206 شما هستیم. در صورت مشاهده هرگونه هشدار یا مشکل در خودرو، با ما تماس بگیرید.
موبایل: 09055475615
تلفن تعمیرگاه: 02188636013
آدرس: تهران، میدان فاطمی، میدان گلها، خ کاج شمالی، خ فتحی شقاقی غربی به سمت گمنام، پلاک 148
اگر نیاز به مشاوره درباره خودرو خود را دارید با ما تماس بگیرید
میانگین امتیاز 0 / 5. تعداد آرا: 0





