سیستم خنک کاری پژو؛ راهنمای جامع ترموستات، فن و ضدیخ ۱۴۰۵

عقربه‌ی دمای آب که در ترافیک تابستان آرام‌آرام بالا می‌رود، بخاری‌ای که در زمستان فقط هوای سرد می‌دهد، فنی که بعد از خاموش کردن ماشین دست از کار نمی‌کشد یا آب رادیاتوری که مدام کم می‌شود؛ همه‌ی این‌ها پیام‌هایی از یک مجموعه‌اند: سیستم خنک کاری پژو. این سیستم از چند قطعه‌ی کوچک و بزرگ ساخته شده که اگر حتی یکی از آن‌ها درست کار نکند، موتور در خطر جوش آوردن و سوختن واشر سرسیلندر قرار می‌گیرد. در این راهنمای جامع، همه‌چیز را درباره‌ی ترموستات، فشنگی دمای آب، رله فن، ضدیخ و بقیه‌ی قطعات خنک‌کاری ۲۰۶، ۲۰۷، ۴۰۵، پارس و سمند یکجا آورده‌ایم.

این مطلب بر پایه‌ی تجربه‌ی روزانه‌ی تعمیرگاه تخصصی پژو «اتو سرویس نوریک» نوشته شده است؛ جایی که در فصل گرما، داغ کردن موتور از پرتکرارترین دلایل مراجعه است. اول کارکرد سیستم و قطعات آن را توضیح می‌دهیم، بعد قطعاتی را که در فروشگاه car206 داریم مقایسه می‌کنیم، جدول تطبیق را می‌آوریم و سپس سراغ علائم خرابی، زمان سرویس، روش تعویض و هواگیری، تشخیص اصل از تقلبی و راهنمای خرید می‌رویم.

اگر مشکل شما این است که فن بعد از خاموش شدن ماشین زیاد کار می‌کند، مطلب پربازدید دیر خاموش شدن فن خودرو؛ ۱۰ علت اصلی و راه‌حل قطعی را بخوانید. اگر هم فقط ترموستات می‌خواهید، مطلب خرید ترموستات پژو ۲۰۶، ۴۰۵ و پارس مستقیم به سؤال شما جواب می‌دهد.

سیستم خنک کاری پژو چطور کار می‌کند؟

بخش بزرگی از انرژی سوخت در موتور به گرما تبدیل می‌شود، نه به حرکت. اگر این گرما بیرون برده نشود، قطعات فلزی موتور منبسط می‌شوند، روغن کارایی‌اش را از دست می‌دهد و سرسیلندر آلومینیومی ممکن است تاب بردارد. وظیفه‌ی سیستم خنک کاری پژو این است که دمای موتور را در محدوده‌ی درست نگه دارد؛ نه خیلی سرد و نه خیلی داغ.

مسیر کار ساده است: واترپمپ مایع خنک‌کننده را در مجاری داخل موتور می‌چرخاند. این مایع گرمای موتور را جذب می‌کند و وقتی موتور به دمای کاری رسید، ترموستات باز می‌شود و مایع داغ را به رادیاتور می‌فرستد. در رادیاتور، جریان هوا مایع را خنک می‌کند و مایع خنک دوباره به موتور برمی‌گردد. اگر حرکت خودرو هوای کافی به رادیاتور نرساند، فن روشن می‌شود. ساختار کامل این مسیر در موتور TU5 را در مطلب ساختار اصلی سیستم خنک‌کاری TU5 توضیح داده‌ایم.

قطعات اصلی سیستم خنک کاری پژو

• واترپمپ: پمپی که مایع خنک‌کننده را به گردش درمی‌آورد. در موتورهای TU3، TU5 و XU7، واترپمپ با تسمه تایم می‌چرخد.
• ترموستات: شیر خودکاری که تا گرم شدن موتور، مسیر رادیاتور را بسته نگه می‌دارد.
• رادیاتور: مبدل گرمایی جلوی خودرو که گرمای مایع را به هوا می‌دهد.
• فن رادیاتور: پنکه‌ی برقی پشت رادیاتور که در ترافیک و کولر روشن، هوا را از رادیاتور عبور می‌دهد.
• فشنگی (سنسور) دمای آب: دمای مایع را به ECU و آمپر آب گزارش می‌دهد.
• رله فن: کلید برقی که فرمان ECU را به فن می‌رساند و دور تند و کند آن را کنترل می‌کند.
• منبع انبساط و درب آن: جای ذخیره و انبساط مایع که فشار سیستم را هم تنظیم می‌کند.
• شلنگ‌ها و رادیاتور بخاری: مسیرهای انتقال مایع، از جمله مسیر گرمای بخاری.
• ضدیخ: مایعی که همراه آب مقطر، هم از یخ زدن و هم از جوش آمدن و زنگ‌زدگی جلوگیری می‌کند.

چرا موتور نباید سرد کار کند؟

خیلی‌ها فکر می‌کنند موتور هر چه خنک‌تر باشد بهتر است. اما موتور در دمای کاری خودش بهترین عملکرد را دارد. موتور سرد سوخت بیشتری مصرف می‌کند، روغن آن دیرتر به حالت مناسب می‌رسد و رسوب بیشتری در آن جمع می‌شود. به همین دلیل برداشتن ترموستات برای «خنک‌تر کار کردن موتور» کار اشتباهی است که در ادامه بیشتر درباره‌اش حرف می‌زنیم.

قطعات سیستم خنک کاری پژو و انواع آن‌ها

هر کدام از قطعات سیستم خنک‌کاری مدل‌ها و انواع مختلفی دارند. در این بخش چهار قطعه‌ای را که در فروشگاه car206 عرضه می‌کنیم، یعنی ترموستات، فشنگی، رله فن و ضدیخ، دقیق‌تر معرفی می‌کنیم و درباره‌ی بقیه‌ی قطعات هم نکات مهم را می‌گوییم.

ترموستات؛ با پایه یا بدون پایه

داخل ترموستات یک محفظه‌ی موم قرار دارد که با گرم شدن منبسط می‌شود و سوپاپ را باز می‌کند. در بعضی موتورها ترموستات به‌صورت یک قطعه‌ی جدا داخل پایه نصب می‌شود و در بعضی دیگر ترموستات و پایه (هوزینگ) یکپارچه عرضه می‌شوند. برای موتور TU5، ترموستات با پایه گیتس (Gates) پژو ۲۰۶ تیپ ۵ و ۲۰۷ را داریم که همراه پایه است و برای موتور XU7، ترموستات گیتس (Gates) پژو ۴۰۵، پارس و سمند.

ترموستات ممکن است در حالت باز یا بسته گیر کند. ترموستات باز مانده باعث دیر گرم شدن موتور و سرد ماندن بخاری می‌شود و ترموستات بسته مانده موتور را سریع به جوش می‌آورد. علائم کامل را در مطلب علائم خرابی ترموستات پژو ۲۰۶ آورده‌ایم.

فشنگی دمای آب

فشنگی یک سنسور کوچک است که در مسیر مایع خنک‌کننده نصب می‌شود و دمای آن را به‌صورت سیگنال برقی به ECU و آمپر آب می‌فرستد. ECU بر اساس همین سیگنال تصمیم می‌گیرد فن را روشن یا خاموش کند و حتی مقدار سوخت را در موتور سرد تنظیم می‌کند. پس فشنگی خراب می‌تواند هم به داغ کردن و هم به مصرف سوخت بالا و بد روشن شدن منجر شود. فشنگی (سنسور) دمای آب ایساکو پژو ۲۰۶ و ۲۰۷ را در فروشگاه داریم؛ نوع فشنگی در موتورهای TU3 و TU5 و سال‌های مختلف فرق دارد.

رله فن و فن رادیاتور

فن رادیاتور در پژو ۲۰۶ معمولاً دو دور تند و کند دارد. ECU با کمک رله‌ها و مقاومت فن، دور مناسب را انتخاب می‌کند. اگر رله خراب شود، فن ممکن است در یکی از دورها یا کلاً کار نکند، یا برعکس، بعد از خاموش کردن خودرو روشن بماند. رله فن رادیاتور ایساکو پژو ۲۰۶ برای تیپ ۲ و ۵ عرضه می‌شود، اما نوع رله و جعبه رله در سال‌های مختلف فرق دارد. نشانه‌های خرابی خود فن را در مطلب علائم خرابی فن رادیاتور پژو ببینید.

ضدیخ؛ آلی یا معدنی

ضدیخ‌ها به‌طور کلی دو خانواده‌ی رایج دارند: ضدیخ‌های معدنی قدیمی‌تر که سیلیکات دارند و ضدیخ‌های آلی (Organic یا Long Life) که بدون سیلیکات‌اند و عمر طولانی‌تری دارند. ضدیخ لوکینی (LOOKINI) مدل Long Life Coolant که در فروشگاه داریم، از نوع آلی بر پایه‌ی اتیلن گلیکول است و طبق اعلام سازنده، از منفی ۳۸ تا مثبت ۱۱۰ درجه‌ی سانتی‌گراد عمل می‌کند. ضدیخ فقط برای زمستان نیست؛ نقطه‌ی جوش مایع را بالا می‌برد و از زنگ‌زدگی داخل موتور و رادیاتور جلوگیری می‌کند.

دو نوع ضدیخ آلی و معدنی را با هم مخلوط نکنید. اگر نمی‌دانید داخل سیستم چه ضدیخی ریخته شده، بهتر است سیستم را کامل تخلیه و شستشو کنید و بعد ضدیخ جدید بریزید. اطلاعات کلی بیشتر را در مطالب راهنمای کامل ضدیخ خودرو و ضدیخ خودرو؛ انواع و زمان تعویض آورده‌ایم.

واترپمپ، رادیاتور و شلنگ‌ها

واترپمپ در موتورهای پژو با تسمه تایم کار می‌کند؛ به همین خاطر هنگام تعویض تسمه تایم، وضعیت واترپمپ را هم بررسی کنید. نشتی یا صدای بلبرینگ واترپمپ را جدی بگیرید، چون خرابی آن می‌تواند به تسمه تایم هم آسیب بزند. علائم آن را در علائم خرابی واترپمپ پژو ببینید. رادیاتور هم ممکن است با گذشت زمان از داخل رسوب بگیرد یا از بیرون با گردوخاک و حشرات گرفته شود. برای نشتی رادیاتور، مطلب رفع نشتی رادیاتور را بخوانید.

مقایسه قطعات سیستم خنک کاری پژو در فروشگاه car206

در فروشگاه car206 قطعات سیستم خنک‌کاری را از برندهایی عرضه می‌کنیم که در تعمیرگاه خودمان نصب و امتحان کرده‌ایم: گیتس (Gates) برای ترموستات، ایساکو (ISACO) برای فشنگی و رله فن و لوکینی (LOOKINI) برای ضدیخ. جدول زیر این محصولات را کنار هم نشان می‌دهد.

ترموستات گیتس

گیتس یکی از شناخته‌شده‌ترین برندهای جهانی در قطعات سیستم خنک‌کاری و تسمه است. ترموستات گیتس برای TU5 همراه پایه عرضه می‌شود؛ یعنی هنگام تعویض، پایه‌ی قدیمی که ممکن است ترک یا تاب برداشته باشد هم عوض می‌شود. نوع پایه‌ی ترموستات TU5 در سال‌های مختلف فرق کرده است؛ پس سال ساخت را اعلام کنید یا عکس ترموستات فعلی را بفرستید.

فشنگی و رله فن ایساکو

ایساکو تأمین‌کننده‌ی قطعات یدکی خودروهای ایران‌خودرو است و قطعاتش با مشخصات خودروهای تولید داخل هماهنگ است. هم فشنگی و هم رله فن در سال‌ها و تیپ‌های مختلف مدل‌های متفاوتی دارند؛ به همین دلیل پیش از ارسال، تطبیق را با شما چک می‌کنیم. قبل از تعویض رله یا فشنگی، فیوز، سوکت‌ها و مقاومت فن را هم بررسی کنید.

ضدیخ لوکینی

ضدیخ لوکینی از نوع آلی و بدون سیلیکات است و شماره‌ی فنی ۰۴۳۶۶ را دارد. این ضدیخ در بطری یک لیتری عرضه می‌شود و برای سرریز یا تعویض کامل، باید آن را طبق دستور روی بسته با آب مقطر ترکیب کنید. برای تعویض کامل معمولاً به بیش از یک بطری نیاز دارید؛ تعداد دقیق را بر اساس مدل خودرو از ما بپرسید.

جدول تطبیق قطعات سیستم خنک کاری پژو با مدل‌ها

جدول زیر نشان می‌دهد کدام قطعه‌ی فروشگاه به کدام خودرو می‌خورد. جاهایی که «تطبیق تلفنی» نوشته‌ایم یعنی محصول مستقیم آن مدل را در فهرست نداریم یا مدل قطعه بین سال‌ها فرق می‌کند. منظور ما از سمند در این مقاله سمند با موتور XU7 است.

سیستم خنک کاری پژو ۲۰۶ تیپ ۲ و تیپ ۵

۲۰۶ تیپ ۲ موتور TU3 و ۲۰۶ تیپ ۵ موتور TU5 دارد و ترموستات، پایه و فشنگی این دو موتور با هم فرق دارد. ترموستات گیتس فروشگاه مخصوص TU5 است و برای TU3 فعلاً تطبیق تلفنی انجام می‌دهیم. رله فن ایساکو برای هر دو تیپ عرضه می‌شود، اما مدل رله در سال‌های مختلف تغییر کرده است. ضدیخ لوکینی برای هر دو تیپ مناسب است.

سیستم خنک کاری پژو ۲۰۷ و پارس

۲۰۷ موتور TU5 دارد و ترموستات با پایه‌ی گیتس TU5 برای آن مناسب است. پارس با دو موتور XU7 و TU5 تولید شده و قطعات خنک‌کاری این دو نسخه کاملاً متفاوت است. اگر نمی‌دانید موتور پارس شما کدام است، کارت خودرو را نگاه کنید یا عکسی از زیر کاپوت بفرستید.

سیستم خنک کاری پژو ۴۰۵ و سمند

برای ۴۰۵، پارس XU7 و سمند با موتور XU7، ترموستات گیتس XU7 را داریم. فشنگی و رله فن این خودروها با ۲۰۶ فرق دارد و فعلاً با تطبیق تلفنی بررسی می‌کنیم. ضدیخ لوکینی طبق مشخصات محصول برای سیستم خنک‌کاری این خودروها هم مناسب است.

علائم خرابی سیستم خنک کاری پژو

بیشتر ایرادهای سیستم خنک‌کاری قبل از اینکه به جوش آوردن برسند، نشانه‌هایی از خودشان نشان می‌دهند. اگر این نشانه‌ها را بشناسید، می‌توانید با تعویض یک قطعه‌ی کوچک، جلوی خسارت بزرگ به موتور را بگیرید.

بالا رفتن عقربه‌ی دما و جوش آوردن

عقربه‌ی دمای آب در موتور سالم بعد از گرم شدن معمولاً حوالی وسط می‌ایستد. اگر عقربه در ترافیک یا سربالایی بالاتر می‌رود، یا چراغ دمای آب روشن می‌شود، سیستم خنک‌کاری ایراد دارد. علت‌های رایج را در مطالب داغ کردن موتور پژو ۲۰۶؛ ۷ علت اصلی و راه‌حل قطعی، ۵ علت داغ کردن موتور پژو ۲۰۶ و راهکارهای فوری و علت جوش آوردن پژو ۲۰۶ و ۲۰۷ بررسی کرده‌ایم.

داغ کردن فقط در ترافیک

اگر موتور در جاده سالم است اما در ترافیک داغ می‌کند، معمولاً فن، رله فن یا فشنگی مقصر است؛ چون در حرکت، هوای عبوری رادیاتور را خنک می‌کند و نیازی به فن نیست. این الگو را در مطلب راهنمای جامع علت جوش آوردن پژو ۲۰۶ و ۲۰۷ در ترافیک کامل توضیح داده‌ایم. اگر دور فن با روشن شدن کولر زیاد می‌شود، این رفتار طبیعی است و دلیلش را در مطلب علت افزایش دور فن پژو با کولر روشن آورده‌ایم.

دیر خاموش شدن یا خاموش نشدن فن

بعد از خاموش کردن موتور داغ، کار کردن فن برای مدت کوتاه طبیعی است تا گرمای باقی‌مانده بیرون برود. اما اگر فن خیلی طولانی کار می‌کند، با موتور سرد روشن می‌ماند یا اصلاً خاموش نمی‌شود، رله فن، فشنگی یا سیم‌کشی ایراد دارد. این موضوع آن‌قدر رایج است که مطلب دیر خاموش شدن فن خودرو پربازدیدترین صفحه‌ی سایت ماست. نسخه‌ی تکمیلی آن را در دیر خاموش شدن فن خودرو؛ ۱۰ علت، عیب‌یابی و هزینه تعمیر و حالت خاموش نشدن کامل را در ۷ علت خاموش نشدن فن پژو ۲۰۶ بخوانید.

کم شدن آب رادیاتور

اگر مدام باید آب یا ضدیخ اضافه کنید، جایی از سیستم نشتی دارد. نشتی ممکن است از شلنگ‌ها، رادیاتور، واترپمپ، رادیاتور بخاری یا درب منبع انبساط باشد. اگر هیچ لکه‌ای زیر ماشین نمی‌بینید، ممکن است مایع داخل موتور مصرف شود که نشانه‌ی جدی‌تری است. این حالت را در مطلب علت کم شدن آب رادیاتور بدون نشتی؛ ۷ دلیل پنهان توضیح داده‌ایم. برای نشتی رادیاتور بخاری هم عیب‌یابی تخصصی نشت آب رادیاتور بخاری پژو ۲۰۶ و ۲۰۷ را ببینید.

گرم نشدن بخاری و دیر گرم شدن موتور

اگر در زمستان عقربه‌ی دما دیر بالا می‌آید و بخاری هوای ولرم می‌دهد، ترموستات احتمالاً در حالت باز گیر کرده است. هوا گرفتن سیستم و کمبود مایع هم همین نشانه را ایجاد می‌کنند. علت‌های کامل را در مطلب ۱۰ علت گرم نشدن بخاری در فصل زمستان و مطلب پشت پرده فراخوان تعویض قطعات بخاری پژو ۲۰۶ و ۲۰۷ بخوانید.

بوی شیرین و بخار از زیر کاپوت

ضدیخ بوی شیرین مشخصی دارد. اگر بعد از رانندگی بوی شیرین از زیر کاپوت یا دریچه‌های بخاری حس می‌کنید، یا بخار سفید از جلوی خودرو بلند می‌شود، مایع خنک‌کننده جایی نشت می‌کند و روی قطعات داغ می‌ریزد. بوی شیرین داخل کابین و بخار گرفتن شیشه‌ها معمولاً نشانه‌ی نشتی رادیاتور بخاری است. این نشانه‌ها را جدی بگیرید، چون کمبود مایع در مدت کوتاهی به داغ کردن موتور می‌رسد.

نشانه‌های دمای اشتباه روی آمپر

اگر عقربه‌ی دما ناگهان بالا و پایین می‌پرد، در حالی که موتور واقعاً داغ نیست، یا موتور داغ است اما عقربه پایین مانده، به فشنگی دمای آب و سیم‌کشی آن شک کنید. فشنگی خراب ممکن است باعث روشن نشدن فن و جوش آوردن هم بشود. علائم کامل را در مطلب علائم خرابی سنسور دمای آب پژو آورده‌ایم.

پیامد جوش آوردن؛ واشر سرسیلندر و تاب برداشتن سرسیلندر

جوش آوردن فقط یک توقف کنار خیابان نیست. وقتی موتور بیش از حد داغ می‌شود، سرسیلندر آلومینیومی منبسط می‌شود و واشر سرسیلندر که بین سرسیلندر و بلوک موتور قرار دارد، زیر فشار می‌سوزد. نتیجه می‌تواند قاطی شدن آب و روغن، دود سفید از اگزوز، کم شدن آب بدون نشتی و افت قدرت موتور باشد.

اگر جوش آوردن تکرار شود، سرسیلندر ممکن است تاب بردارد و تعمیر آن به تراش یا تعویض برسد. نشانه‌های این ایرادها را در مطالب واشر سرسیلندر پژو ۲۰۶؛ علائم خرابی، علائم تاب برداشتن سرسیلندر پژو، بهترین واشر سرسیلندر پژو ۲۰۶ و آب و روغن قاطی کردن خودرو بخوانید. برای ۲۰۶ تیپ ۲، واشر سرسیلندر استاندارد تیپ ۲ را در فروشگاه داریم.

وقتی موتور جوش آورد چه کنیم؟

1. کولر را خاموش کنید و بخاری را روی گرم‌ترین حالت و فن آن را روی بیشترین دور بگذارید تا بخشی از گرما از موتور خارج شود.
2. در اولین جای امن کنار بزنید و موتور را خاموش کنید.
3. هرگز درب منبع انبساط یا رادیاتور را در حالت داغ باز نکنید؛ مایع داغ تحت فشار به بیرون می‌پاشد و سوختگی شدید ایجاد می‌کند.
4. صبر کنید موتور کاملاً خنک شود و بعد سطح مایع را بررسی کنید.
5. اگر عقربه بالا مانده یا مایع خیلی کم شده، رانندگی را ادامه ندهید و از امداد خودرو کمک بگیرید.

راهنمای قدم‌به‌قدم جلوگیری از این وضعیت را در مطلب راهنمای قطعی و عملی جلوگیری از جوش آوردن پژو ۲۰۶ و پیامدهای بی‌توجهی را در قاتل خاموش موتور خودرو؛ بی‌توجهی به دمای آب آورده‌ایم.

زمان و کیلومتر سرویس سیستم خنک کاری پژو

بیشتر قطعات سیستم خنک‌کاری کیلومتر تعویض ثابتی ندارند و تا وقتی سالم کار می‌کنند، عوض نمی‌شوند. اما مایع خنک‌کننده یک قطعه‌ی مصرفی است و برنامه‌ی تعویض مشخصی دارد.

تعویض ضدیخ

در جدول سرویس دوره‌ای سایت که در مطلب جدول زمان‌بندی تعویض روغن، فیلترها، تسمه‌ها و سیالات ۲۰۶ و ۲۰۷ آمده، تعویض مایع خنک‌کننده هر ۲ سال یا ۴۰ هزار کیلومتر پیشنهاد شده است. سازنده‌ی ضدیخ لوکینی عمر محصول را حدود ۳ تا ۵ سال اعلام کرده، اما در شرایط واقعی و با سرریزهای مکرر آب، کیفیت مایع زودتر افت می‌کند. بهترین زمان تعویض، پیش از شروع فصل سرما است. تغییر رنگ، کدر شدن یا رسوب در منبع انبساط هم نشانه‌ی نیاز به تعویض است. زمان مناسب را در مطلب بهترین زمان تعویض ضد یخ خودرو هم توضیح داده‌ایم.

بازدید ترموستات، شلنگ‌ها و درب منبع

ترموستات معمولاً با دیدن علائم خرابی عوض می‌شود. اما وقتی سیستم برای تعویض ضدیخ یا تعمیر دیگری تخلیه می‌شود، فرصت خوبی است تا اگر ترموستات قدیمی و کارکرده است، آن را هم عوض کنید. شلنگ‌ها را در هر سرویس از نظر ترک، باد کردن یا نرم شدن بررسی کنید. درب منبع انبساط هم یک قطعه‌ی مهم است؛ واشر خراب آن اجازه می‌دهد فشار سیستم کم شود و مایع زودتر بجوشد.

واترپمپ همراه تسمه تایم

در موتورهای پژو واترپمپ با تسمه تایم می‌چرخد. توصیه‌ی ما این است که هنگام تعویض تسمه تایم، واترپمپ را هم بررسی کنید و اگر نشتی، لقی یا صدا دارد، همزمان عوض کنید. این کار هزینه‌ی دستمزد دوباره را حذف می‌کند و خطر آسیب به تسمه‌ی نو را کم می‌کند.

روش تعویض قطعات و هواگیری سیستم خنک کاری پژو

تعویض ترموستات، فشنگی یا ضدیخ در ظاهر کار ساده‌ای است، اما مهم‌ترین مرحله‌ی آن، هواگیری درست سیستم است. سیستمی که هوا در آن مانده، حتی با قطعات نو هم داغ می‌کند. مراحل کلی کار این‌هاست.

تعویض ترموستات

1. صبر کنید موتور کاملاً سرد شود.
2. مایع خنک‌کننده را تا پایین‌تر از سطح ترموستات تخلیه کنید و در ظرف تمیز جمع کنید.
3. شلنگ‌های متصل به پایه‌ی ترموستات و پیچ‌های آن را باز کنید.
4. محل نشستن را کاملاً تمیز کنید و ترموستات نو را با واشر یا اورینگ نو نصب کنید.
5. جهت نصب را دقت کنید؛ ترموستات برعکس، دیر باز می‌شود و موتور را داغ می‌کند.
6. شلنگ‌ها را ببندید، مایع را دوباره بریزید و هواگیری کنید.

تعویض فشنگی و رله فن

فشنگی دمای آب در مسیر مایع خنک‌کننده نصب شده است؛ پس قبل از باز کردن آن، موتور را سرد کنید و آماده‌ی ریختن مقداری مایع باشید. سوکت فشنگی را با آزاد کردن قفل جدا کنید و فشنگی نو را با واشر نو ببندید. رله فن معمولاً در جعبه رله یا نزدیک فن قرار دارد. قبل از تعویض، سوئیچ را ببندید و مدل رله را با نمونه‌ی قدیمی مقایسه کنید.

هواگیری سیستم خنک کاری پژو

در پژو ۲۰۶ و بیشتر مدل‌های پژو، روی مسیر شلنگ‌ها و پایه‌ی ترموستات پیچ‌های هواگیری قرار دارد. روش کلی این است: منبع انبساط را تا علامت حداکثر پر کنید، پیچ‌های هواگیری را باز کنید تا مایع بدون حباب از آن‌ها بیرون بیاید و بعد ببندید. موتور را روشن کنید، بخاری را روی گرم بگذارید و صبر کنید تا موتور گرم شود و فن یک بار روشن و خاموش شود. بعد از خنک شدن موتور، سطح مایع را دوباره چک و تنظیم کنید.

اگر بعد از هواگیری عقربه هنوز بالا می‌رود یا بخاری سرد است، هواگیری کامل نشده است. مطلب تعمیر سیستم خنک‌کاری پژو ۲۰۶ (رادیاتور، واترپمپ، ترموستات) جزئیات بیشتری از این مراحل دارد.

تشخیص قطعات اصل سیستم خنک کاری از تقلبی

قطعات سیستم خنک‌کاری هم مثل بقیه‌ی قطعات پژو در بازار نمونه‌های تقلبی و بی‌کیفیت زیادی دارند. ترموستات تقلبی ممکن است در دمای اشتباه باز شود، فشنگی بی‌کیفیت عدد اشتباه به ECU بدهد و ضدیخ تقلبی چیزی جز آب رنگی نباشد. این نکته‌ها به تشخیص کمک می‌کنند.

ترموستات و فشنگی

ترموستات اصل دمای باز شدن را به‌صورت حک‌شده روی بدنه دارد و محفظه‌ی موم و فنر آن ساخت تمیز و یکنواختی دارد. پایه‌ی پلاستیکی باکیفیت، پلیسه و حباب ندارد و محل نشستن واشر آن صاف است. فشنگی اصل رزوه‌ی دقیق، سوکت محکم و برچسب یا حک خوانا دارد. بسته‌بندی هر دو باید چاپ تمیز و کد کالای مشخص داشته باشد.

ضدیخ

ضدیخ اصل در بطری پلمب‌شده با برچسب کامل، تاریخ تولید، شماره‌ی فنی و دستور ترکیب عرضه می‌شود. ضدیخ‌های تقلبی گاهی فقط رنگ دارند و نقطه‌ی جوش و یخ‌زدگی را تغییر نمی‌دهند. ضدیخ بی‌کیفیت نه‌تنها محافظت نمی‌کند، بلکه ممکن است رسوب بسازد و مجاری رادیاتور را بگیرد. ضدیخ را فقط از برند شناخته‌شده و فروشنده‌ی معتبر بخرید.

قیمت خیلی پایین، زنگ خطر

اگر قیمت یک قطعه‌ی برند معتبر به‌طور محسوسی پایین‌تر از بقیه‌ی بازار است، به اصالت آن شک کنید. در car206 قیمت روز را تلفنی اعلام می‌کنیم و قبل از ارسال، قطعه را با مدل خودروی شما تطبیق می‌دهیم.

راهنمای خرید قطعات سیستم خنک کاری پژو

قبل از خرید، مطمئن شوید که عیب‌یابی درست انجام شده است. خیلی از رانندگان با دیدن عقربه‌ی بالا اول ترموستات را عوض می‌کنند، در حالی که ایراد از فن یا فشنگی بوده است. این چک‌لیست را مرور کنید:

• موتور خودرو را بشناسید: TU3، TU5 یا XU7؛ به‌خصوص برای پارس.
• تیپ و سال ساخت: برای پایه‌ی ترموستات TU5، فشنگی و رله فن ضروری است.
• عکس قطعه‌ی قدیمی: ساده‌ترین راه تطبیق ترموستات، فشنگی و رله است.
• ضدیخ کافی: برای تعویض کامل، تعداد بطری را بپرسید و آب مقطر هم تهیه کنید.
• واشر و اورینگ: هنگام تعویض ترموستات و فشنگی، واشر نو لازم است.
• عیب‌یابی کامل: قبل از خرید، فن، رادیاتور، واترپمپ و نشتی‌ها را هم بررسی کنید.

کدام قطعه را اول بخرم؟

اگر موتور فقط در ترافیک داغ می‌کند و فن روشن نمی‌شود، اول رله فن، فیوز و فشنگی را بررسی کنید. اگر موتور حتی در جاده داغ می‌کند و شلنگ بالای رادیاتور سرد می‌ماند، ترموستات مشکوک اصلی است. اگر بخاری سرد است و موتور دیر گرم می‌شود، ترموستات باز مانده را بررسی کنید. اگر آب کم می‌شود، اول نشتی را پیدا کنید. ضدیخ را هم هر وقت سیستم را تخلیه می‌کنید، نو بریزید.

نگهداری سیستم خنک کاری پژو در تابستان و زمستان

بیشتر خرابی‌های سیستم خنک‌کاری با چند عادت ساده قابل پیشگیری است. این کارها چند دقیقه وقت می‌گیرند، اما جلوی هزینه‌های سنگین تعمیر موتور را می‌گیرند.

نکات تابستانی

هر هفته، وقتی موتور سرد است، سطح مایع منبع انبساط را چک کنید. جلوی رادیاتور را از برگ، حشرات و گردوخاک تمیز نگه دارید. اگر کولر را زیاد روشن می‌کنید، مطمئن شوید فن در هر دو دور کار می‌کند. هنگام ترافیک طولانی، چشمتان به عقربه‌ی دما باشد. برای راهنمای کامل تابستانی، مطالب راهنمای نگهداری پژو ۲۰۶ در گرما و ۱۱ دلیل جوش آوردن خودرو در تابستان را بخوانید.

نکات زمستانی

قبل از سرما، از نسبت درست ضدیخ در سیستم مطمئن شوید. هرگز در زمستان فقط آب خالی در سیستم نریزید؛ یخ زدن آب می‌تواند رادیاتور و حتی بلوک موتور را ترک بدهد. اگر بخاری گرم نمی‌شود، علت را پیدا کنید و ترموستات را برای «سریع‌تر گرم شدن» دستکاری نکنید.

چک‌لیست ماهانه‌ی سیستم خنک‌کاری

• سطح مایع منبع انبساط را با موتور سرد بررسی کنید؛ بین حداقل و حداکثر باشد.
• رنگ مایع را نگاه کنید؛ کدر شدن، روغن یا رسوب نشانه‌ی ایراد است.
• زیر خودرو را از نظر لکه‌های رنگی ضدیخ بررسی کنید.
• شلنگ‌ها را با موتور سرد فشار دهید؛ نباید ترک، نرمی یا باد کردگی داشته باشند.
• بعد از رانندگی در ترافیک، روشن شدن فن را گوش کنید.

این چک‌لیست کمتر از پنج دقیقه وقت می‌گیرد و بیشتر ایرادهای سیستم خنک‌کاری را پیش از جوش آوردن نشان می‌دهد.

عادت‌های اشتباه

برداشتن ترموستات برای جلوگیری از جوش، استفاده‌ی دائم از آب شهری به جای آب مقطر و ضدیخ، مخلوط کردن ضدیخ‌های مختلف و نادیده گرفتن نشتی‌های کوچک، رایج‌ترین عادت‌های اشتباهی هستند که در تعمیرگاه می‌بینیم. هر کدام از این‌ها در کوتاه‌مدت بی‌ضرر به نظر می‌رسند، اما در درازمدت به رسوب، خوردگی و جوش آوردن منجر می‌شوند. برای برنامه‌ی کامل پیشگیری، مطلب سیستم خنک‌کاری پژو ۲۰۶ و پیشگیری از واشر زدن را ببینید.

تجربه تعمیرگاه اتو سرویس نوریک از ایرادهای سیستم خنک کاری پژو

در اتو سرویس نوریک، داغ کردن موتور یکی از ایرادهایی است که به‌خصوص در تابستان زیاد با آن روبه‌رو می‌شویم. تجربه‌ی ما این است که بخش بزرگی از این مراجعه‌ها به یک قطعه‌ی کوچک و ارزان برمی‌گردد: رله فن، فشنگی یا ترموستات. اما وقتی راننده علائم اولیه را نادیده گرفته و با موتور داغ به رانندگی ادامه داده، کار به واشر سرسیلندر و حتی تراش سرسیلندر کشیده است.

درس دیگری که بارها گرفته‌ایم، اهمیت هواگیری است. خیلی از خودروهایی که «بعد از تعویض ترموستات هنوز داغ می‌کنند»، فقط هواگیری ناقص داشته‌اند. به همین دلیل بعد از هر کاری روی سیستم خنک‌کاری، موتور را تا روشن و خاموش شدن فن گرم می‌کنیم و دوباره سطح مایع را بررسی می‌کنیم.

سومین نکته‌ی تجربی ما درباره‌ی عیب‌یابی است. قبل از تعویض هر قطعه، دیاگ می‌زنیم تا عدد واقعی فشنگی را ببینیم، فن را مستقیم امتحان می‌کنیم و دمای شلنگ‌ها را می‌سنجیم. این کار چند دقیقه طول می‌کشد، اما جلوی خرید قطعه‌ی اشتباه را می‌گیرد. اگر می‌خواهید خودتان هم عیب‌یابی اولیه را انجام دهید، مطلب عیب‌یابی سیستم خنک کاری پژو ۲۰۶ را بخوانید.

مقاله‌های مرتبط با سیستم خنک کاری پژو

فن، رله و سنسور

• دیر خاموش شدن فن خودرو؛ ۱۰ علت اصلی و راه‌حل قطعی
• دیر خاموش شدن فن خودرو؛ ۱۰ علت، عیب‌یابی و هزینه تعمیر
• ۷ علت خاموش نشدن فن پژو ۲۰۶
• علائم خرابی فن رادیاتور پژو
• علت افزایش دور فن پژو با کولر روشن
• علائم خرابی سنسور دمای آب پژو

ترموستات، واترپمپ، رادیاتور و ضدیخ

• خرید ترموستات پژو ۲۰۶، ۴۰۵ و پارس
• علائم خرابی ترموستات پژو ۲۰۶
• علائم خرابی واترپمپ پژو
• رفع نشتی رادیاتور
• نشت آب رادیاتور بخاری پژو ۲۰۶ و ۲۰۷
• راهنمای کامل ضدیخ خودرو
• ضدیخ خودرو؛ انواع و زمان تعویض
• بهترین زمان تعویض ضد یخ خودرو
• ۱۰ علت گرم نشدن بخاری در زمستان
• فراخوان تعویض قطعات بخاری پژو ۲۰۶ و ۲۰۷

داغ کردن، جوش آوردن و واشر سرسیلندر

• داغ کردن موتور پژو ۲۰۶؛ ۷ علت اصلی
• ۵ علت داغ کردن موتور پژو ۲۰۶
• علت جوش آوردن پژو ۲۰۶ و ۲۰۷
• علت جوش آوردن پژو ۲۰۶ و ۲۰۷ در ترافیک
• جلوگیری از جوش آوردن پژو ۲۰۶
• علت کم شدن آب رادیاتور بدون نشتی
• نگهداری پژو ۲۰۶ در گرما
• ۱۱ دلیل جوش آوردن خودرو در تابستان
• بی‌توجهی به دمای آب
• سیستم خنک‌کاری پژو ۲۰۶ و پیشگیری از واشر زدن
• ساختار اصلی سیستم خنک‌کاری TU5
• تعمیر سیستم خنک‌کاری پژو ۲۰۶
• عیب‌یابی سیستم خنک کاری پژو ۲۰۶
• واشر سرسیلندر پژو ۲۰۶
• بهترین واشر سرسیلندر پژو ۲۰۶
• علائم تاب برداشتن سرسیلندر پژو
• آب و روغن قاطی کردن خودرو

سوالات متداول درباره سیستم خنک کاری پژو

چرا فن پژو بعد از خاموش کردن ماشین کار می‌کند؟

کار کردن کوتاه فن بعد از خاموش کردن موتور داغ طبیعی است. اگر فن خیلی طولانی کار می‌کند یا با موتور سرد هم روشن می‌ماند، رله فن، فشنگی دمای آب یا سیم‌کشی را بررسی کنید.

ضدیخ پژو را هر چند وقت عوض کنیم؟

در جدول سرویس سایت، تعویض مایع خنک‌کننده هر ۲ سال یا ۴۰ هزار کیلومتر پیشنهاد شده است. بهترین زمان، پیش از شروع فصل سرما است.

می‌توانم به جای ضدیخ فقط آب بریزم؟

توصیه نمی‌کنیم. آب خالی در زمستان یخ می‌زند، زودتر می‌جوشد و باعث زنگ‌زدگی و رسوب می‌شود. ضدیخ را طبق دستور روی بسته با آب مقطر ترکیب کنید.

برداشتن ترموستات جلوی جوش آوردن را می‌گیرد؟

نه. موتور بدون ترموستات زیر دمای کاری می‌ماند، سوخت بیشتری مصرف می‌کند و استهلاکش بالا می‌رود. علت اصلی جوش آوردن را پیدا و برطرف کنید.

ترموستات ۲۰۶ تیپ ۵ به ۲۰۷ می‌خورد؟

بله، ترموستات با پایه‌ی گیتس TU5 برای ۲۰۶ تیپ ۵ و ۶ و ۲۰۷ با موتور TU5 مناسب است. نوع پایه در سال‌های مختلف فرق دارد؛ سال ساخت را اعلام کنید.

ترموستات ۴۰۵ روی سمند نصب می‌شود؟

بله، ترموستات گیتس XU7 برای ۴۰۵، پارس XU7 و سمند با موتور XU7 مناسب است.

چرا بعد از تعویض ترموستات، موتور هنوز داغ می‌کند؟

رایج‌ترین علت، هواگیری ناقص است. فشنگی، فن، رله، رادیاتور یا واترپمپ هم ممکن است مقصر باشند. هواگیری را کامل تکرار کنید و بقیه‌ی قطعات را بررسی کنید.

ضدیخ آلی و معدنی را می‌شود مخلوط کرد؟

نه. مخلوط کردن این دو نوع می‌تواند رسوب بسازد و خاصیت ضدخوردگی را کم کند. اگر نوع ضدیخ داخل سیستم را نمی‌دانید، سیستم را تخلیه و شستشو کنید و بعد ضدیخ جدید بریزید.

وقتی موتور جوش آورد، درب منبع را باز کنم؟

هرگز در حالت داغ این کار را نکنید. مایع داغ تحت فشار است و سوختگی شدید ایجاد می‌کند. صبر کنید موتور کاملاً خنک شود و بعد سطح مایع را بررسی کنید.

قیمت قطعات سیستم خنک کاری پژو را از کجا بپرسم؟

قیمت این قطعات مرتب تغییر می‌کند. برای استعلام قیمت روز با ۰۲۱-۸۸۶۳۶۰۱۳ (زمان تماس: ۱۰ صبح تا ۵ عصر) تماس بگیرید یا در واتساپ ۰۹۰۵۵۴۷۵۶۱۵ پیام بدهید.