شماتیک و نقشه سیم کشی گیربکس AL4؛ کانکتور و تست ۱۴۰۵

شماتیک و نقشه سیم کشی گیربکس AL4 برای هر کسی که خطای الکتریکی گیربکس اتوماتیک ۲۰۶ یا ۲۰۷ را عیب‌یابی می‌کند، نقطهٔ شروع است. بخش زیادی از خرابی‌های AL4 مکانیکی نیستند؛ یک سیم زخمی، یک کانکتور اکسید شده یا یک اتصال بدنهٔ ضعیف، می‌تواند حالت اضطراری، ضربه یا کدهای متناوب بسازد. در این راهنما، ما در اتو سرویس نوریک ساختار مدار برق AL4 را به زبان ساده توضیح می‌دهیم: کامپیوتر گیربکس، کانکتورها، شیرهای برقی، سنسورها و ارتباط با بقیهٔ خودرو. سپس روش تست مرحله‌به‌مرحله و اشتباهات رایج را می‌گوییم.

این مقاله نقشهٔ مفهومی است و جای نقشهٔ رسمی سازنده با شماره پین‌ها را نمی‌گیرد. اگر در تست مدار گیر کردید، عکس کانکتور یا عدد مولتی‌متر را در واتساپ ۰۹۰۵۵۴۷۵۶۱۵ بفرستید.

شماتیک و نقشه سیم کشی گیربکس AL4 از چه بخش‌هایی تشکیل شده است؟

مدار برق AL4 را می‌توان در پنج بخش دید. شناخت این بخش‌ها کمک می‌کند هر کد خطا را به محل درست مدار وصل کنید.

کامپیوتر گیربکس؛ مرکز مدار

کامپیوتر گیربکس AL4 همهٔ سیگنال‌ها را دریافت می‌کند و به شیرهای برقی فرمان می‌دهد. این کامپیوتر از کامپیوتر موتور اطلاعاتی مثل دور موتور، وضعیت پدال گاز و گشتاور را می‌گیرد و در لحظهٔ تعویض دنده، از کامپیوتر موتور کاهش گشتاور می‌خواهد تا تعویض نرم شود. علائم خرابی آن را در علائم خرابی کامپیوتر گیربکس پژو ببینید.

کانکتور اصلی گیربکس

کانکتور اصلی روی بدنهٔ گیربکس، سیم‌های شیرهای برقی، سنسور فشار و سنسور دمای روغن را از داخل گیربکس به دسته‌سیم خودرو وصل می‌کند. این کانکتور در معرض حرارت، روغن و رطوبت است و یکی از رایج‌ترین محل‌های ایراد مدار AL4 است.

کانکتورهای جداگانه

سنسورهای سرعت ورودی و خروجی و کلید چندکاره معمولاً کانکتورهای جداگانه دارند. هر کدام را باید جدا بررسی کرد؛ سالم بودن کانکتور اصلی به معنای سالم بودن این‌ها نیست.

شیرهای برقی در شماتیک AL4

بلوک هیدرولیک AL4 هشت شیر برقی دارد که در دو گروه کار می‌کنند.

شش شیر برقی ترتیبی

شیرهای برقی ترتیبی روشن و خاموش کار می‌کنند. ترکیب روشن و خاموش بودن آن‌ها، مسیر روغن را به کلاچ‌ها و ترمزها تعیین می‌کند و دنده را انتخاب می‌کند. در شماتیک، هر کدام یک سیم فرمان از کامپیوتر دارد. علائم خرابی را در علائم خرابی شیر برقی ترتیبی گیربکس AL4 ببینید.

دو شیر برقی تناسبی

شیر برقی فشار خط (EPC) و شیر برقی قفل توربین (لاک‌آپ) تناسبی‌اند و با سیگنال PWM کنترل می‌شوند؛ یعنی کامپیوتر با تغییر نسبت روشن به خاموش، فشار را به‌صورت پیوسته تنظیم می‌کند. خطاهای این مدارها معمولاً با کدهایی مثل P0745 و P0748 ثبت می‌شوند. قطعه: شیر برقی EPC گیربکس AL4.

تست مقاومت سیم‌پیچ‌ها

مقاومت سیم‌پیچ هر شیر برقی را می‌توان در کانکتور اصلی اندازه گرفت و با جدول سازنده مقایسه کرد. یک روش کاربردی: مقاومت شیرهای ترتیبی را با هم مقایسه کنید؛ چون از یک نوع‌اند، باید نزدیک به هم باشند. شیری که مقاومت بی‌نهایت یا خیلی کمتر از بقیه دارد، یا خودش یا سیم داخلی آن ایراد دارد.

مقاومت سالم یعنی شیر سالم؟

نه. شیر برقی ممکن است سیم‌پیچ سالم داشته باشد اما از نظر مکانیکی گیر کرده یا نشتی داشته باشد. تست نهایی شیرها با دیاگ تخصصی، فرمان مستقیم و اندازه‌گیری فشار انجام می‌شود. بیشتر در تعمیر سلونوئید گیربکس AL4.

سنسورها در نقشه سیم کشی AL4

سنسورها چشم‌های کامپیوتر گیربکس‌اند و هر کدام مدار مخصوص خود را دارند.

سنسور فشار روغن

سنسور فشار روی بلوک هیدرولیک نصب است و فشار واقعی روغن را به کامپیوتر گزارش می‌دهد. این سنسور معمولاً سه سیم دارد: تغذیهٔ مرجع، بدنه و سیگنال. قطعه: سنسور فشار روغن گیربکس AL4.

سنسور دمای روغن

سنسور دما یک مقاومت حساس به دما است و دو سیم دارد. کامپیوتر از ولتاژ روی این مقاومت، دمای روغن را محاسبه می‌کند. علائم و تست کامل را در علائم خرابی سنسور دمای روغن گیربکس AL4 ببینید.

سنسور سرعت ورودی (توربین)

این سنسور سرعت محور ورودی گیربکس را اندازه می‌گیرد. کامپیوتر با مقایسهٔ آن با دور موتور، لغزش توربین را می‌فهمد و با مقایسه با سرعت خروجی، نسبت دنده را کنترل می‌کند.

سنسور سرعت خروجی

سنسور سرعت خروجی، سرعت واقعی خودرو را به کامپیوتر گیربکس می‌دهد. اگر سیگنال آن قطع شود، کامپیوتر نمی‌تواند تعویض دنده را درست زمان‌بندی کند و معمولاً حالت اضطراری فعال می‌شود.

نحوهٔ تست سنسورهای سرعت

مقاومت سیم‌پیچ سنسورهای القایی را می‌توان با مولتی‌متر سنجید، اما تست قابل اعتمادتر، دیدن سیگنال در دادهٔ زنده یا با اسیلوسکوپ هنگام چرخش است. کد P0715 و P0720 معمولاً به این مدارها مربوط‌اند. ببینید: کدهای خطای گیربکس اتومات ۲۰۶.

کلید چندکاره و ورودی‌های راننده

کلید چندکاره (موقعیت دسته دنده)

کلید چندکاره روی گیربکس به کامپیوتر می‌گوید دسته روی P، R، N، D یا دنده‌های پایین است. همین کلید اجازهٔ استارت فقط در P و N و روشن شدن چراغ دنده عقب را کنترل می‌کند. اگر استارت در P نمی‌خورد یا نمایشگر دنده اشتباه نشان می‌دهد، این کلید و تنظیم آن را بررسی کنید.

قفل دسته دنده و سوئیچ ترمز

در ۲۰۶ اتومات، دسته دنده بدون گرفتن پدال ترمز از P خارج نمی‌شود. این قفل با یک شیر برقی کوچک روی دسته و سیگنال سوئیچ ترمز کار می‌کند. اگر دسته از P خارج نمی‌شود، پیش از هر چیز لامپ ترمز و سوئیچ آن را بررسی کنید.

کلیدهای اسپرت و برف

این کلیدها حالت رانندگی را تغییر می‌دهند. چراغ‌های آن‌ها در داشبورد علاوه بر نمایش حالت، هنگام خطای جدی چشمک می‌زنند و حالت اضطراری را اعلام می‌کنند. بیشتر در حالت اضطراری گیربکس AL4.

تغذیه، بدنه و شبکهٔ ارتباطی

برق تغذیه و فیوز

کامپیوتر گیربکس برق دائم و برق سوئیچ را از جعبه فیوز می‌گیرد. فیوز سوخته یا اتصال ضعیف در جعبه فیوز، باعث قطع کامل ارتباط با کامپیوتر گیربکس می‌شود. اگر دیاگ اصلاً به کامپیوتر گیربکس وصل نمی‌شود، اول تغذیه و فیوز را بررسی کنید.

اتصال بدنه؛ مقصر پنهان

اتصال بدنهٔ ضعیف بین گیربکس، موتور و بدنه می‌تواند همهٔ سیگنال‌ها را کمی جابه‌جا کند. نتیجه، خطاهای عجیب و متناوب در چند مدار هم‌زمان است. پیش از تعویض هر قطعه، سیم‌های بدنه و تسمه‌های اتصال را تمیز و محکم کنید.

ارتباط با کامپیوتر موتور و BSI

کامپیوتر گیربکس با کامپیوتر موتور و BSI از طریق شبکهٔ ارتباطی خودرو اطلاعات مبادله می‌کند. قطعی این شبکه می‌تواند کدهای ارتباطی، حالت اضطراری و حتی رفتار عجیب آمپرها را بسازد. اگر چند سیستم هم‌زمان خطا دارند، ایراد ممکن است در شبکه یا BSI باشد، نه در گیربکس.

باتری و ولتاژ

ولتاژ پایین باتری یا دینام ضعیف، شیرهای برقی و سنسورها را از محدودهٔ کاری خارج می‌کند. پیش از عیب‌یابی گیربکس، ولتاژ باتری و شارژ دینام را بسنجید.

روش تست مدار گیربکس AL4 مرحله‌به‌مرحله

این ترتیب، از ساده به پیچیده، از بیشتر تعویض‌های بی‌دلیل جلوگیری می‌کند.

مرحلهٔ ۱: خواندن کدها با دیاگ تخصصی

کدهای حافظهٔ کامپیوتر گیربکس را بخوانید و ثبت کنید. کد هر مدار، نقطهٔ شروع روی نقشه است. پاک کردن کد پیش از ثبت، سرنخ را از بین می‌برد. بیشتر در کد خطای P0700 گیربکس AL4.

مرحلهٔ ۲: بررسی چشمی

کانکتورها را باز کنید و پین‌ها را از نظر اکسید، روغن‌زدگی، خم شدن و شل بودن بررسی کنید. مسیر دسته‌سیم را از نظر زخم، ذوب شدن نزدیک اگزوز یا گیر کردن زیر بست‌ها ببینید.

مرحلهٔ ۳: تست تغذیه و بدنه

با سوئیچ باز، ولتاژ تغذیهٔ کامپیوتر و سنسورها را بسنجید و افت ولتاژ مسیر بدنه را اندازه بگیرید. اتصال بدنهٔ سالم افت ولتاژ بسیار کمی دارد.

مرحلهٔ ۴: تست سیم‌پیچ‌ها و سنسورها

مقاومت شیرهای برقی و سنسورها را در کانکتور اصلی بسنجید و با جدول سازنده و با هم مقایسه کنید. اگر عدد در کانکتور اصلی خراب است، مشکل داخل گیربکس است؛ اگر در کانکتور اصلی سالم و در کانکتور کامپیوتر خراب است، مشکل در دسته‌سیم خودرو است.

مرحلهٔ ۵: تست پیوستگی دسته‌سیم

با جدا کردن دو سر، پیوستگی هر سیم بین کانکتور گیربکس و کامپیوتر را بسنجید. اتصال کوتاه به بدنه یا به سیم کناری را هم بررسی کنید. حرکت دادن دسته‌سیم حین تست، قطعی‌های متناوب را آشکار می‌کند.

مرحلهٔ ۶: تست عملکردی با دیاگ

پس از رفع ایراد، با فرمان مستقیم دیاگ شیرها را تست کنید، دادهٔ زنده را ببینید، کدها را پاک کنید و پس از ریست، تست جاده بگیرید. ببینید: ریست گیربکس اتومات ۲۰۶.

شماتیک و نقشه سیم کشی گیربکس AL4 در ۲۰۶، ۲۰۷ و پارس

ساختار مدار AL4 در همهٔ خودروهای پژو که این گیربکس را دارند شبیه است، اما جزئیات نصب تفاوت دارد.

شماتیک و نقشه سیم کشی گیربکس AL4 در ۲۰۶ اتومات

در ۲۰۶ اتومات (تیپ ۶، صندوق‌دار V9 و تعداد کمی تیپ ۴)، کامپیوتر گیربکس در محفظهٔ موتور قرار دارد و دسته‌سیم آن از کنار گیربکس عبور می‌کند. فضای تنگ محفظهٔ موتور ۲۰۶ باعث می‌شود دسته‌سیم در بعضی نقاط به بدنه یا لوله‌ها نزدیک باشد؛ این نقاط را برای ساییدگی بررسی کنید. شناخت تیپ‌ها در تیپ های ۲۰۶ اتومات.

۲۰۷ اتومات

۲۰۷ اتومات تا حدود سال ۱۴۰۰ گیربکس AL4 دارد و منطق مدار همان است؛ اما مسیر دسته‌سیم، محل کانکتورها و نسخهٔ کامپیوتر ممکن است متفاوت باشد. همیشه نقشهٔ مخصوص همان مدل و سال تولید را ملاک قرار دهید.

پارس اتومات

پارس اتومات با موتور TU5 هم AL4 دارد. به دلیل محفظهٔ موتور بزرگ‌تر، دسترسی به کانکتورها معمولاً راحت‌تر است، اما اصول تست یکسان است. ببینید: تعمیر گیربکس اتومات پارس و ۴۰۵.

رنگ سیم‌ها قابل اعتماد نیست

رنگ سیم‌ها ممکن است بین سال‌های تولید و حتی پس از تعمیرهای قبلی فرق کند. برای تست، شمارهٔ پین روی کانکتور و نقشهٔ رسمی را ملاک قرار دهید، نه رنگ سیم.

ابزار لازم برای تست مدار AL4

• دیاگ تخصصی که با کامپیوتر گیربکس AL4 ارتباط بگیرد و دادهٔ زنده و فرمان مستقیم داشته باشد
• مولتی‌متر دیجیتال با دقت مناسب برای اندازه‌گیری مقاومت‌های کم
• پراب‌های نازک مخصوص کانکتور برای آسیب نزدن به مادگی‌ها
• اسپری تمیزکنندهٔ کانکتور و برس نرم
• نقشهٔ رسمی سازنده برای همان مدل و سال تولید
• در صورت امکان، اسیلوسکوپ برای دیدن سیگنال سنسورهای سرعت و فرمان PWM

چرا تست لامپی کافی نیست؟

تست‌لامپ فقط وجود یا نبود ولتاژ را نشان می‌دهد و ممکن است جریان زیادی از مدار حساس بکشد. برای مدارهای سنسور و کامپیوتر، مولتی‌متر و دیاگ ابزار درست‌اند.

اشتباهات رایج در کار با سیم‌کشی AL4

پروب کردن پین‌ها با نوک تیز

فرو کردن نوک تیز پراب در پشت یا جلوی مادگی، آن را گشاد می‌کند و یک ایراد تازه می‌سازد. از پراب مخصوص یا سیم رابط با ضخامت درست استفاده کنید.

اتصال مستقیم باتری به شیر برقی

وصل کردن مستقیم ۱۲ ولت به شیرهای تناسبی برای تست، ممکن است به آن‌ها آسیب بزند. تست عملکردی را با دیاگ انجام دهید.

جدا کردن کانکتور با سوئیچ باز

جدا و وصل کردن کانکتور کامپیوتر یا گیربکس با سوئیچ باز، خطر آسیب و ثبت کدهای کاذب دارد. همیشه سوئیچ را ببندید.

تعویض کامپیوتر به خاطر یک کد

بیشتر کدهای مدار، از سیم و کانکتور و قطعه‌اند، نه از کامپیوتر. کامپیوتر را فقط پس از تست کامل مدار مقصر بدانید.

بستن کانکتور بدون واشر و قفل

کانکتور بدون واشر آب‌بندی یا بدون قفل، دوباره روغن و رطوبت می‌گیرد. پس از تعمیر، قفل و آب‌بندی را بررسی کنید.

مثال عملی: ردیابی یک خطای متناوب

این مثال فرضی اما رایج نشان می‌دهد نقشهٔ مدار چطور به تشخیص کمک می‌کند.

علامت

یک ۲۰۶ اتومات گاهی، معمولاً روی دست‌انداز یا در روزهای بارانی، به حالت اضطراری می‌رود و چراغ‌های اسپرت و برف چشمک می‌زنند. پس از خاموش و روشن کردن، مدتی درست کار می‌کند.

کدها

دیاگ تخصصی چند کد مدار شیر برقی و یک کد سنسور فشار را هم‌زمان نشان می‌دهد. خراب شدن هم‌زمان چند قطعهٔ مستقل بعید است؛ پس احتمال ایراد در یک نقطهٔ مشترک، یعنی کانکتور اصلی یا بدنه، بالاست.

تست

با باز کردن کانکتور اصلی، اکسید سبز روی چند پین و روغن‌زدگی داخل مادگی دیده می‌شود. پس از تمیز کردن، مقاومت شیرها در کانکتور اصلی عادی است. با حرکت دادن دسته‌سیم حین پایش دادهٔ زنده، دیگر قطعی دیده نمی‌شود.

نتیجه

ایراد با تمیز کردن و آب‌بندی کانکتور، رفع نشتی روغن اطراف آن، ریست و تست جاده حل می‌شود؛ بدون تعویض کامپیوتر یا شیر برقی. اگر نشتی روغن کنار کانکتور رفع نشود، مشکل دوباره برمی‌گردد.

عیب‌یابی رایج بر اساس علامت

علائم مکانیکی‌تر را در علائم خرابی گیربکس اتومات ۲۰۶ ببینید.

هزینه‌ها

بسیاری از ایرادهای مدار با تعمیر کانکتور یا سیم و هزینهٔ کم حل می‌شوند. چکاپ و دیاگ در نوریک رایگان است و هزینهٔ تعمیر مدار پس از تشخیص اعلام می‌شود. اگر ایراد داخل گیربکس باشد و تعمیر کامل لازم شود، تعمیر کامل AL4 برای ۲۰۶ و ۲۰۷، ۸۰ تا ۱۰۰ میلیون تومان با گارانتی ۳۶۶ روز یا ۱۵ هزار کیلومتر است. برای مقایسه، هزینه تعمیر گیربکس اتومات ۲۰۶ را ببینید. روند کامل تعمیر در تعمیر گیربکس اتومات ۲۰۶ و شرایط چکاپ در چکاپ رایگان گیربکس اتوماتیک آمده است.

روند کار در اتو سرویس نوریک؛ از تماس تا تحویل

اتو سرویس نوریک (تعمیرگاه تخصصی پژو کشیشیان) روی گیربکس اتوماتیک AL4 پژو ۲۰۶ و ۲۰۷ تمرکز دارد. روند کار از اولین تماس تا تحویل خودرو، مشخص و شفاف است.

۱. تماس و توضیح علامت

با ۰۲۱-۸۸۶۳۶۰۱۳ (زمان تماس: ۱۰ صبح تا ۵ عصر) تماس بگیرید یا در واتساپ ۰۹۰۵۵۴۷۵۶۱۵ علامت را بنویسید. اگر فیلم کوتاهی از رفتار گیربکس یا عکسی از کد خطا دارید، بفرستید. این اطلاعات به ما کمک می‌کند پیش از رسیدن خودرو، تصویر اولیه‌ای داشته باشیم.

۲. رساندن خودرو به تعمیرگاه

سه راه دارید: خودتان خودرو را بیاورید؛ ترانسفر خودرو با راننده نوریک را تلفنی هماهنگ کنید تا راننده ما خودرو را از محل شما تحویل بگیرد؛ یا اگر خودرو بر اثر خرابی گیربکس از کار افتاده و داخل تهران هستید، یدک‌کش رایگان بخواهید.

۳. چکاپ رایگان

چکاپ گیربکس اتوماتیک رایگان است و شامل دیاگ، داده زنده سنسورها، بررسی روغن، بررسی نشتی، بررسی دسته موتور و دسته گیربکس و تست جاده است.

۴. اعلام نتیجه و هزینه

نتیجه چکاپ و کار پیشنهادی را توضیح می‌دهیم. اگر یک قطعه یا سرویس روغن کافی است، همان را پیشنهاد می‌کنیم. اگر تعمیر کامل لازم باشد، محدوده هزینه ۸۰ تا ۱۰۰ میلیون تومان است و مبلغ دقیق پس از باز کردن گیربکس و پیش از شروع کار اعلام می‌شود. بدون تأیید شما کاری انجام نمی‌شود.

۵. تعمیر، ریست و تست جاده

پس از کار، مقادیر تطبیقی کامپیوتر و شمارنده کهنگی روغن ریست و تست جاده انجام می‌شود.

۶. تحویل و گارانتی

خودرو را تحویل می‌گیرید یا راننده نوریک آن را برمی‌گرداند. تعمیر کامل گیربکس AL4 گارانتی مکتوب ۳۶۶ روز یا ۱۵ هزار کیلومتر دارد.

جمع‌بندی

شماتیک و نقشه سیم کشی گیربکس AL4 را در پنج بخش ببینید: کامپیوتر، شیرهای برقی، سنسورها، ورودی‌های راننده و تغذیه و شبکه. بیشتر ایرادهای الکتریکی AL4 از کانکتور، سیم و بدنه‌اند. از ساده به پیچیده تست کنید، کدها را پیش از ثبت پاک نکنید و پس از تعمیر حتماً ریست و تست جاده انجام دهید. مقاله‌های بیشتر در بایگانی مقالات گیربکس اتوماتیک.

سوالات متداول شماتیک و نقشه سیم کشی گیربکس AL4

نقشه سیم کشی گیربکس اتومات ۲۰۶ شامل چه چیزهایی است؟

کامپیوتر گیربکس، کانکتور اصلی، شش شیر برقی ترتیبی، دو شیر برقی تناسبی، سنسورهای فشار، دما و سرعت، کلید چندکاره و تغذیه و شبکهٔ ارتباطی.

کانکتور اصلی گیربکس AL4 کجاست؟

روی بدنهٔ گیربکس؛ سیم‌های شیرهای برقی و سنسورهای فشار و دما از آن عبور می‌کنند. سنسورهای سرعت و کلید چندکاره کانکتور جداگانه دارند.

با مولتی‌متر می‌توان شیرهای برقی را تست کرد؟

مقاومت سیم‌پیچ را بله، اما سالم بودن مقاومت یعنی سالم بودن مکانیکی شیر نیست. تست نهایی با دیاگ و اندازه‌گیری فشار است.

چرا گیربکس در دست‌انداز به حالت اضطراری می‌رود؟

معمولاً به خاطر قطعی متناوب در کانکتور، سیم یا اتصال بدنه. حرکت دادن دسته‌سیم حین تست، محل ایراد را نشان می‌دهد.

نقشهٔ رسمی با شماره پین‌ها را از کجا بگیرم؟

از راهنمای تعمیرات رسمی سازنده. این مقاله ساختار مفهومی مدار را توضیح می‌دهد و جایگزین نقشهٔ رسمی نیست.

تست مدار گیربکس در نوریک هزینه دارد؟

دیاگ و چکاپ گیربکس اتوماتیک رایگان است و هزینهٔ تعمیر پس از تشخیص اعلام می‌شود.

اگر خودرو بر اثر خرابی گیربکس از کار افتاد چه کنم؟

بکسل نکنید. داخل تهران برای خرابی گیربکس یدک‌کش رایگان می‌فرستیم؛ با ۰۲۱-۸۸۶۳۶۰۱۳ (زمان تماس: ۱۰ صبح تا ۵ عصر) یا واتساپ ۰۹۰۵۵۴۷۵۶۱۵ تماس بگیرید.

آیا راننده شما خودرو را از محل من می‌برد و برمی‌گرداند؟

بله، با ترانسفر خودرو با راننده نوریک. برای هماهنگی و شرایط آن تلفنی تماس بگیرید.